تبلیغات
شُبیر علیه السلام - فلسفه وجودی حضرت زینب (علیها السلام) در کربلا..

فلسفه وجودی حضرت زینب (علیها السلام) در کربلا..
پرسش :

میگویند نقش حضرت زینب (علیها السلام) به عنوان پیام آور عاشورابود. پس بقیه افرادی كه در اسارت بودند چه نقشی داشتند؟ اصولاً فلسفه وجودی ایشان در كربلا چه بود؟

پاسخ :

در خصوص نقش و میزان تأثیرگذاری اهل بیت(ع) در نهضت عاشورا، باید علل بردن آنان در كربلا بررسی شود. درباره بردن اهل بیت به كربلا سه احتمال وجود دارد:

1 - تكلیف الهی ؛
2 - عدم امنیت اهل بیت در مدینه ؛
3 - پیام رسانی.


برخی عقیده دارند كه امام حسین اهل بیت را به عنوان وظیفه بُرده است؛ زیرا در برخی روایات بدان اشاره شده است. (1)

برخی دیگر عقیده دارند حضور اهل بیت(ع) در كربلا بدان جهت بود كه امنیت اهل بیت از سوی دشمن در مدینه تهدید می شد. برخی دیگر عقیده دارند كه حضور اهل بیت به منظور پیام رسانی و تبلیغات بود. شهید مطهری از طرفداران این نگرش است.(2)

به نظر میرسد كه احتمال سوم قابل قبول بوده و همسو با اهداف امام حسین(ع) است. بی تردید همه اهل بیت(ع) در به ثمر رساندن نهضت نقش بنیادی داشتند، زیرا هر انقلابی دو چهره دارد: خون و پیام رسانی. پیام رسانی نهضت را اهل بیت (ع) به عهده داشته اند، همان گونه كه خود دادن و شهید شدن رسالت امام و یاران او بود. اهل بیت با عزاداری، شعر خواندن و سخن گفتن، رسالت خویش را انجام دادند.

حضور كودكان مانند علی اصغر، رقیه، پیام رسانی بود و این پرسش را در جهان اسلام مطرح نمود كه چرا امام حسین (ع) كودكان و زنان را به كربلا آورد؟ مگر چه حادثهای اتفاق افتاده است؟!

از سوی دیگر حضور كودكان و همه اهل بیت بُعد عاطفی انقلاب را افزایش داد، زیرا هم در آن زمان و هم بعد از حادثه كربلا، یكی از سوزناك ترین مرثیه ها و روضه ها كه خوانده میشد، مربوط به علی اصغر و دختران امام حسین (ع) بود.امروزه نیز روضه علی اصغر از سوزناكترین روضه ها است. بدین ترتیب هر كدام از اهل بیت در قیام جاودانه نقش داشتند ولی نقش حضرت زینب به عنوان قافله سالار انقلاب اساسی بود؛ زیرا او مضافاً بر این كه مانند دیگر اهل بیت(ع) حضور داشت، سرپرستی اهل بیت را نیز عهده دار بود كه تاریخ زندگی حضرت زینب (س) نشان از آن دارد. او پناهگاه اهل بیت بود و حتی از وجود مقدس امام زین العابدین دفاع كرد. گفتگوی او با دشمنان، مانند ابن زیاد و یزد، و خطبه های آتشین او در كوفه (3) و شام، نقش بنیادی در خنثی سازی تبلیغات دشمن و تحریف زدایی و پیام رسانی نهضت امام حسین(ع) داشت. مگر حضرت زینب نیست كه در كوفه خطبه می خواند (4) و به سرزنش مردم پرداخته و آنان را متوجه خیانت و جنایت شان كرد؟

خطبه زینب (س) در كوفه به گونه ای بود كه مردم اشك ریخته، به سرزنش خود پرداختند. در كوفه مردم قبل از خطبه او، اهل بیت را به عنوان آشوبگر (5) و خارجی می شناختند (6) اما بعد از خطبه همان مردم از هل بیت امام حسین(ع) به عنوان بهترین خاندان یاد كردند. (7)

حضرت زینب (س) در شام نیز خطبه خواند (8) و از یزید به عنوان شیطان یاد نمود كه نقش مهمی در رشد سیاسی مردم داشت.خطبه حضرت زینب (س) و امام سجاد (ع) و عزاداری اهل بیت(ع) در شام به گونه ای مؤثر بود كه یزید مجبور شد قتل امام حسین(ع) را به ابن زیاد نسبت دهد(9) و از اهل بیت(ع) دلجویی نماید و آنان را به مدینه برگرداند.بی تردید نقش زینب (س) در پاسداری از قیام امام حسین (ع) اساسی بود و تأثیر گذاری آن بیشتر از تأثیرگذاری دیگران بود. از این رو از او به عنوان پیام آور عاشورا و رهبر انقلاب بعد از عاشورا یاد كرده اند. البته نقش عمده حضرت زینب (س) در قیام امام به معنای نفی نقش اهل بیت (ع) نیست. آنان نیز هر كدام در نهضت امام نقش داشته اند. بر اساس نقش بنیادی اهل بیت در پاسداری از قیام امام حسین(ع) و تحریف زدایی بود كه امام كاروان تبلیغی بسیار موفقی را با خود برد و آنان در انجام رسالت بسیار موفق بودند؛ زیرا مانند اسیران شكست خورده ظاهر نشدند و زانوی غم در بغل نگرفتند، بلكه با سخنرانی ها و خطبه ها شعارهای آزادی خواهی امام حسین(ع) را طنین انداز نمودند و دشمن را رسوا كردند.

مرحوم آیتی می نویسد: در بررسی حادثه ای كه هفتاد و سه مرد از جان گذشته آن را به وجود آوردند و زنان و كودكان داغدیده و سوگوار، آن را به نتیجه رساندند، خواهیم دید كه خطبه ها و سخنان اهل بیت(ع) و گفتار آن گویندگان شجاع، فصیح و بلیغ چگونه در سینه های مردم جا گرفت و دلهای آنان را تكان داد و پرده های گمراه كننده را بالا زد و تشخیص مردم را به كلی تغییر داد و آنان را به ارزش این قیام مقدس متوجه ساخت و مجال تحریف و تغییر چهره این واقعه تاریخی را از دست دشمن گرفت و هر چه را دشمن گرفت و نوشت و هر چه سبكی و هرزگی نشان داد، همه را تاریخ ثبت كرد. (10)

پی نوشتها:
1 - حیات الامام الحسین، ج 2، ص 297.

2 - حماسه حسینی، ج 1، ص 272.
3 - لهوف، ص 86، احتجاج طبرسی، ج 2، ص 31، ارشاد مفید، ص 136، بحار الانوار، ج 45، ص 109.
4 - همان.
5 - تاریخ طبری، ج 4، ص 289.
6 - بحار الانوار، ج 45، ص 156.
7 - احتجاج طبرسی، ج 2، ص 31.
8 - لهوف، ص 111؛ بحارالانوار، ج 45، ص 135.
9 - عطاء اللَّه مهاجرانی، پیام آور عاشورا، ص 327 - 328.
10 - بررسی تاریخ عاشورا، ص 161.

کلیه حقوق این وبلاگ برای شبیر محفوظ است و هر گونه کپی برداری تنها با ذکر منبع مجاز است