تبلیغات
شُبیر علیه السلام - اربعین و حضور مجدد حضرت زینب (علیها السلام) در کربلا

اربعین و حضور مجدد حضرت زینب (علیها السلام) در کربلا
پرسش :

با توجه به روایاتی كه بیان می كنند اهل بیت "ع" یعنی حضرت زینب "س" امام سجاد "ع" و ... در روز اربعین امام حسین "ع" به كربلا رسیدند با توجه به مسافت طولانی بودن بین شام و كربلا چگونه با عقل جور در می آید؟

پاسخ :

رسیدن اهل بیت امام حسین "ع" در اربعین اول به كربلا مورد اختلاف محدثین و ارباب مقاتل قرار گرفته است. ما در اینجا دو نظر را متذكر می شویم.

1- بسیاری از صاحبنظران روز اربعین را روز ورود اهل بیت "ع" به كربلا می دانند.

محدث قمی "ره" در منتهی الآمال از سید بن طاووس نقل می كند:"اهل بیت امام حسین "ع" هنگام مراجعت از شام، به عراق رسیدند و به رئیس قافله فرمودند كه ما را از كربلا عبور دهید. رئیس قافله پیشنهاد اهل بیت امام حسین "ع" را عملی ساخت و آنان را از راه كربلا عبور دادند. وقتی به تربت پاك حضرت سیدالشهدا "ع" رسیدند جابربن عبدا... انصاری و جماعتی از طایفه بنی هاشم و مردان مؤمن دیگر را دیدند كه به زیارت آن حضرت آمده بودند. در آنجا مراسم عزاداری و نوحه سرایی برپا كردند و زنان قبایل عرب و آبادیهای مجاور نیز در این عزاداری شركت كردند كه بعد از چند روز اقامه عزاداری و سوگواری روانه مدینه شدند." (1)

در منهاج الدموع آمده است:"رسیدن اهل بیت امام حسین "ع" در اربعین اول بكربلا گرچه به نظر ابتدایی خیلی مورد تعجب است و از این جهت بسیاری از علماء و محدثین خصوصاً مرحوم نوری (اعلی ا... مقامه) انكار نموده اند، ولكن هرگاه ورود آنها در اربعین اول عقلاً امكان داشته باشد و نقلاً هم اشاره‌ایی به او شده باشد داعی بر انكار آن نیست..." (2)

صاحب كتاب منهاج الدموع بعد از اقامه دلیل عقلی و نقلی مبنی بر ورود اهل بیت "ع" در روز اربعین به كربلا می گوید:"قول چهارم آن است كه: اهل بیت "ع" در اربعین اول پس از مراجعت از شام بكربلا آمده باشند و بعداً به مدینه رفته باشند وچون با ادله ای كه نقل كردیم سیر بین شام و كوفه در ده روز بسیار امر عادی زمان خود بوده پس این اقوی از همه اقوال است. ا... العالم" (3)
آنچه در مورد مدفن سر مطهر امام حسین "ع" گفته شده است مؤید این قول است:

محدث قمی "ره" می فرماید:"مشهور میان علمای شیعه آن است كه حضرت امام زین العابدین "ع" سَرِ مطهر امام حسین "ع" را به كربلا آورد و آن را با سر سایر شهدا در روز اربعین به بدنها ملحق گردانید." (4)

بعضی از محدثین احتمال داده اند كه اهل بیت "ع" در حین رفتن از كوفه به شام، به كربلا رسیدند چون ابن زیاد در كوفه اهل بیت "ع" را برای كسب تكلیف از یزید نگاه داشته بود و سپس آنها را از كوفه به طرف شام روانه كرد و در اربعین به كربلا رسیدند. (5)

مرحوم آیتی در كتاب بررسی تاریخ عاشورا می فرماید:"اگر مدركی قابل اعتماد و اسناد می داشتیم كه اسیران اهل بیت در چهلم شهادت امام، به كربلا آمده اند می گفتیم كه این امر در موقع رفتن به شام بوده است نه در موقع برگشتن از شام." (6)

مرحوم سپهر "ره" در ناسخ التواریخ نیز می فرماید:"چون اهل بیت "ع" از كوفه به شام روان شدند، روز اربعین كه بیستم ماه صفر بود به كربلا رسیدند و ناله و عزاداری كردند و با جابر كه به زیارت قبر امام حسین "ع" آمده بود دیدار كردند." (7)

گرچه این قول ورود اسرا به كربلا را در راه كوفه به شام ذكر كرده نه پس از مراجعت از شام، ولی مؤید این قول می تواند باشد كه اهل بیت "ع" در اربعین اول به كربلا رسیدند و با جابر ملاقات كردند.

2- عده ای دیگر از مورخین ورود اهل بیت "ع" در روز اربعین به كربلا را بسیار بعید می شمارند و عادتاً آن را محال می‌دانند.

محدث قمی "ره" می فرماید:"خیلی مستبعد است كه اهل بیت "ع" بعد از این همه قضایا از شام برگردند و روز بیستم صفر كه روز اربعین و روز ورود جابر به كربلا بوده، بكربلا وارد شوند." (8)

مرحوم آیتی در كتاب بررسی تاریخ عاشورا می فرماید:"داستان آمدن اهل بیت "ع" را از شام به طرف عراق و رسیدن آنها در اربعین یعنی روز بیستم ماه صفر به كربلا به هیچ وجه نمی توان باور كرد، یا سندی قابل اعتماد برای این افسانه تاریخی بدست داد. اهل بیت عصمت در ماه رجب سال 60 از مدینه به مكه رفته اند و در ماه ذی حجه همان سال از مكه رهسپار عراق شده اند و در محرم سال 61 پس از شهادت امام "ع" و یارانش بعنوان اسیری به كوفه رفته اند، و پس از آن كه مدتی در كوفه گرفتار بوده اند طبق دستوری كه از شام رسید؛ آنان را به شام فرستادند و از آنجا هم بعد ازمدتی كه معلوم نیست، به مدینه طیبه بازگشتند و حق آن است كه تاریخ حركت اهل بیت"ع" از كوفه به شام و تاریخ رسیدن آنان به شهر دمشق و مدت توقف اسیران آل عصمت در مركز حكومت یزید و تاریخ حركت آنان از دمشق بطرف مدینه و تاریخ ورود آنان به شهر مقدس مدینه، هیچكدام از اینها بدرستی معلوم نیست و نمی دانیم كه هر یك از وقایع و حوادث در چه تاریخی روی داده است." (9)

علامه شهید مطهری "ره" در حماسه حسینی ورود اهل بیت "ع" در روز اربعین به كربلا را از مجعولات می داند و می‌فرماید:"اربعین كه می رسد، همه، این روضه را می خوانند و مردم هم خیال می كنند این طور است كه اسراء از شام به كربلا آمدند و در آنجا با جابر ملاقات كردند و امام زین العابدین "ع" هم با جابر ملاقات كرد. در صورتی كه بجز در كتاب لُهُوف كه آن هم نویسنده اش یعنی سید بن طاووس در كتابهای دیگرش آن را تكذیب كرده و لااقل تأیید نكرده است؛ در هیچ كتاب دیگری چنین نیست و هیچ دلیل عقلی هم این را تأیید نمی كند. ولی مگر می شود این قضایایی را كه هر سال گفته می شود از مردم گرفت؟

جابر اولین زائر امام حسین "ع" بوده است و اربعین هم جز موضوع قبر امام حسین "ع" هیچ چیز دیگری ندارد. موضوع، تجدید عزای اهل بیت "ع" نیست، موضوع آمدن اهل بیت "ع" به كربلا نیست. اصلاً راه شام از كربلا نیست، راه شام به مدینه از همان شام جدا می شود." (10)

شهید هاشمی نژاد "ره" نیز در كتاب "درسی كه حسین به انسانها آموخت"، ذكری از ورود اهل بیت "ع" به كربلا نیاورده است. (11)

محدث قمی "ره" در منتهی الآمال از شیخ مفید "ره"، شیخ طوسی "ره"، كفعمی "ره"، این اثیر و غیره نقل می كند كه هیچكدام از این محدثین قائل به ورود اهل بیت "ع" در روز اربعین به كربلا نیستند." (12)

منابع و مآخذ:
1.منتهی الآمال، ج1، ص442

2.منهاج الدموع، ص399
3.منهاج الدموع، ص402
4.منتهی الآمال، ج1، ص440
5.منتهی الآمال، ج1، ص443
6.بررسی تاریخ عاشورا، ص149
7.ناسخ التواریخ، ج3، ص101
8.منتهی الآمال، ج1، ص443
9.بررسی تاریخ عاشورا، ص149-148
10.حماسه حسینی، ج1، ص30
11.درسی كه حسین به انسانها آموخت، ص379
12.منتهی الآمال، ج1، ص343
برگرفته از كتاب: 72 پرسش پیرامون حماسه كربلا، خسرو تقدسی نیا
www. eporsesh.com

کلیه حقوق این وبلاگ برای شبیر محفوظ است و هر گونه کپی برداری تنها با ذکر منبع مجاز است