مقاتل
معرفی کتاب

«آینه در کربلاست» اثر دکتر محمدرضا سنگری تنها با گذشت یک سال از انتشار به چاپ هفتم رسیده است؛ این اثر روایتی کامل از واقعه عاشوراست.آینه در کربلاست از دقیقترین و جزئی پردازانه‌ترین تاریخ نوشته های عاشورا است که نویسنده در آن با استفاده از منابع دست اول و مورد وثوق علمای تاریخ شیعه، تحلیل جامعی از حادثه کربلا ارائه می‌دهد.

نظرسنجی
به نظر شما عوامل قیام امام حسین(ع) کدام موارد زیر است؟








جشنواره
  • حسین(علیه السلام) گوهر جاودانه ادیان

    رود خونی كه از شهیدان كربلا بر صحرای طف جاری شد، فرات حقیقتی گشت كه جرعه نوشان عزت و آزادگی را ازهر مذهب و مسلك و هر دین و آیین به قدر تشنگی سیراب كرد....

    ادامه مطلب ...
  • عشق به سیدالشهدا

    ستمگران و حكام ‏جور و پیروان باطل، وقتى با یك فكر و ایمان و گرایش معنوى ‏نتوانند مبارزه و مقابله كنند، به مظاهر و نمودها و سمبل هاى آن تفكر و باور حمله مى‏ كنند....

    ادامه مطلب ...
  • ارتباط امام مهدى(ع) با امام حسین(ع)

    از زمان خلقت آدم ابوالبشر تاكنون همواره دو جریان حقّ و باطل به موازات هم پیش‏رفته و كره خاك هیچ‏گاه از مصاف این دو جریان خالى نبوده است. پیروان هر یك از حق‏ مداران گذشته، همواره بسترسازان حق‏گرایان آینده...

    ادامه مطلب ...
  • سرّ عدد چهل

    اعداد نه تنها در زندگی مادی که در زندگی معنوی ما نیز حائز اهمیت فراوانند ، تعدا رکعات نماز ، تعداد تسبیحات اربعه ، تعداد تسبیحات حضرت فاطمه (س) و امثال اینها نشان می دهند که زندگی معنوی جدا از اعداد نیست ...

    ادامه مطلب ...
یکشنبه 17 آذر 1398 :: نویسنده : عبرات
بر حسب دلالت آیات و روایات و ادلّه دیگر ما معتقدیم که انبیای الهی و اوصیای آن ها زنده هستند. آن بزرگواران زایران خویش را می شناسند و به آنها عنایت دارند. اگر کسی بخواهد خداوند متعال را زیارت کند، بایستی پیامبر اکرم صلی اللَّه علیه وآله و ائمّه اطهار علیهم السلام را زیارت نماید که البتّه توجّه به این حضرات و اعراض از ماسوای آن ها، توجّه به خدا و اعراض از ماسوای اوست. حکمت زیارت پیامبر اکرم صلی اللَّه علیه وآله و پیشوایان معصوم علیهم السلام و تحمّل این همه رنج ها، هزینه اموال و صرف وقت ها همه روشن می شود و از طرفی، علّت آن همه تأکیدی که بر زیارت ائمّه اطهار علیهم السلام- به ویژه زیارت سالار شهیدان امام حسین علیه السلام در کربلا و امام رضا علیه السلام در طوس- شده، معلوم می گردد.

چیستی معنای زیارت

واژه «زیارت» از «زَور» گرفته شده است، ابن فارس واژه شناس معروف، در کتاب معجم مقاییس اللغه می نویسد:

الزاء والواو والراء، أصل واحد یدلّ علی المیل و العدول؛[1] این واژه که از حروف «ز»، «و» و «ر» تشکیل شده، نشان دهنده تمایل و عدول است. حالِ زایر نیز از همین مقوله است؛ چرا که وقتی فردی به زیارت فرد دیگری می رود، تمایل به سوی او یافته و از دیگران عدول می کند. زایر یعنی کسی که به یک طرف میل پیدا می کند و از ماسوای آن عدول می نماید. پس واژه «زَور» به معنای میل و عدول است. برای مثال، زایری که به آستان بوسی و زیارت امام رضا علیه السلام شرف یاب می شود، در واقع به حضرتش میل نموده و خود را با تمام وجود در محضر آن حضرت می بیند و از ماسوای آن بزرگوار عدول و اعراض کرده است.

محدّث بزرگوار شیخ طریحی در مجمع البحرین می نویسد: در دعایی آمده است:

اللهمَّ اجعلنی من زوّارک؛[2] خدایا! مرا از زایران خود قرار بده.

این دعا چه معنایی دارد؟ چرا که خدای تعالی جسم نیست تا مکانی خاصّ و جهتی معین داشته باشد.

معنای دعا چنین است: خدایا! مرا آن چنان قرار بده که فقط به تو تمایل و توجّه داشته باشم.

وقتی انسان به خدا تمایل نمود، در واقع از ماسوای حضرت باری تعالی اعراض و عدول کرده است و از کسانی شده که به آن درگاه باشکوه پناه آورده، از او یاری طلبیده و کاری با ماسوای او ندارد.

صاحب مجمع البحرین در ادامه می نویسد: در حدیث آمده است:

من فعل کذا فقد زار اللَّه فی عرشه؛[3] هر که فلان عمل را انجام دهد، خدا را در عرش خودش زیارت کرده است.

یعنی خدا را قصد کرده و به او تمایل نموده و از ماسوای خدا عدول و اعراض کرده است.

به سخن دیگر، اثر این عمل چنین است که خدای تعالی این شخص را به خود اختصاص می دهد، تمایل او را به سوی خودش قرار داده و او را از ماسوای خود منقطع می نماید.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، پیامبر و اهل‌بیتش علیهم‌السلام، امام رضا (ع)،
یکشنبه 10 آذر 1398 :: نویسنده : عبرات
زیارت نوعی تقدیر از نقش هدایت گری و یا خدمت خالصانه انسان های بزرگ است. زیارت قبور، تجدید بیعت با انبیا و اولیا است. مسلمانان با زیارت قبور انبیا و أئمه می گویند ما در همان مسیری که شما بودید قدم برمی داریم و در حقیقت از پویندگان راه شما هستیم. هیچ یک از علما در زیارت قبور اشکالی نکرده و تمامی علمای اسلام چه سنّی و چه شیعه معتقدند که زیارت قبور از مستحبات است. پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) می فرماید: قبرستان بروید قبور را زیارت کنید؛ چرا که این کار یادآور آخرت است. زیارت قبور، ما را متوجه آخرت کرده، از غرورمان می کاهد.

شیعه و اهل سنت از رسول اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت کرده اند که فرمود: «زوروا القبور فإنّها تذکرکم الآخرة»[1] هیچ یک از علما در زیارت قبور اشکالی نکرده و تمامی علمای اسلام چه سنّی و چه شیعه معتقدند که زیارت قبور از مستحبات است. پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) می فرماید: قبرستان بروید قبور را زیارت کنید؛ چرا که این کار یادآور آخرت است. انسان زمانی که وارد می شود درمی یابد چه کسانی با چه جایگاه های عظیمی هم اکنون اسیر خاک هستند!.[2]

برخی آثار سازنده زیارت قبور:

زیارت قبور، آثار سازنده فراوانی دارد که به برخی از آن ها اشاره می شود.

1. زیارت قبور، ما را متوجه آخرت کرده، از غرورمان می کاهد.

2. زیارت قبورِ علما، صلحا، أطبا و خدمت گذاران نوعی تقدیر از مقام آنهاست.

وقتی که به زیارت علما و بزرگان می رویم می خواهیم از آن ها تقدیر کرده و بگوییم که شما را فراموش نکرده ایم. زیارت نوعی تقدیر از نقش هدایت گری و یا خدمت خالصانه انسان های بزرگ است.

3. زیارت قبور، تجدید بیعت با انبیا و اولیا است. مسلمانان با زیارت قبور انبیا و أئمه می گویند ما در همان مسیری که شما بودید قدم برمی داریم و در حقیقت از پویندگان راه شما هستیم. در اعمال حج نیز مستحب است که انسان دست بر روی حجرُ الاسود گذاشته و این دعا را بخواند: «أمانتی أدیتها، ومیثاقی تعاهدته، لتشهد لی بالموافاة، آمنت بالله عزّ وَ جلّ، وکفرت بالجبت والطاغوت، واللات والعزی، وهبل والأصنام، وعبادة الأوثان والشیطان، وکل ندّ یعبد من دون الله. سبحانه عما یقولون علواً کبیراً»[3] گویا دست بر حجر الاسود می گذاریم و با ابراهیم خلیل بیعت می کنیم و می گوییم: ابراهیم عزیز! ما شما را ندیدیم اما این سنگ، اثری از آثار شماست. دست برآن می نهیم چونان که گویا دست به ابراهیم خلیل می دهیم که ما نیز در راه توحید باقی خواهیم ماند و از توحید منحرف نخواهیم شد.

البته فواید دیگری هم برای زیارت هست، اما به همین مقدار اکتفا می کنیم. علاوه بر این روایاتی از پیغمبر اکرم داریم که هر که حج کند اما مرا زیارت نکند به من جفا کرده است: «من حجَّ بیت ربّی و لم یزرنی فقد جفانی»[4] این روایت با چهل سند از پیغمبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم) نقل شده و لذا تمام مسلمانان جهان در این چهارده قرن هر گاه حج می رفتند به مدینه و زیارت پیغمبر نیز می شتافتند. سنّت بر همین جاری بوده و اکنون نیز هست.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت قبور ائمه علیهم‌السلام، اهل سنت، وهابیت،
زیارت اربعین سهم تعیین کننده ای دارد در تهذیب و تزکیه و اصلاح ما که اگر ـ خدای ناکرده ـ کسی آن غرور و خودخواهی خود و مَنیت خود را مهار نکند ممکن است که به این گرفتاری ها و این گناهان بزرگ نابخشودنی مبتلا بشود زیارت اربعین از این جهت خوب است و از طرفی هم خود اربعین گیری از فضایلی است که از بعد از جریان موسای کلیم ظهور پیدا کرده البته قبل از آن را هم نمی توان انکار کرد اینکه در روایات ما دارد «مَن أخلص لله أربعین صباحا» برای آ ن است که امّت اسلامی عالمان دینشان وارثان انبیایند .

اربعین یک زیارت خاص دارد زیارت متعلق کسی است که رسیدن به حضور او شایسته و مغتنم باشد اوّلین زیارتی که برای انسان شایسته است و ثواب دارد همان زیارت خداست مرحوم شیخ صدوق (رضوان الله علیه) در کتاب شریف توحید نقل می کند که امام(علیه السلام) فرمود معنای «قد قامت الصلاة» که نمازگزار در هنگام اقامه می گویند؛ یعنی «حان وقت الزیارة»[1] بنده آماده می شود که به حضور خدای سبحان برسد زیارت خدا همان نماز است وقتی انسان به حضور مَزور رفت و با او دارد سخن می گوید می شود زیارت وقتی از زیارت فارغ شد سلام تودیع دارد این «السلام»هایی که در پایان نماز می آیند علامت تودیع است در عرب رسم است موقع خداحافظی می گویند سلام، اگر کسی وارد محضر مَزور شد حواسش نزد مزور و زیارت است و به بیگانه توجّه ندارد وقتی خارج شد سلام تودیع دارد در نماز هم همین طور است اگر کسی در نماز است با خدای خود سخن می گوید؛ این زیارتِ بالأصل است.

زیارت عام یا زیارت خاص اولیای الهی

کسانی که جانشینان خدایند اولیای الهی اند یعنی انبیا (علیهم السلام) ائمه (علیهم السلام) و سایر اولیای الهی زیارت عام یا زیارت خاص دارند که رسیدن به حضور آنها مغتنم است زیرا فرشتگان با آنهایند اگر خدای سبحان برای اولیا مقامی مشخص کرد یکی از برجسته ترین مقام ها آن است که اولیای الهی با فرشته اند ﴿الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیهِمُ الْمَلاَئِکةُ﴾ این نزول فرشته ها زمان و زمین خاص ندارد اگر کسی به حضور ولیی از اولیای الهی رسید از رهاورد آن فرشته ها هم بهره ای می برند این طور نیست که فرشته ها فقط رحمت را بر آن ولی خدا نازل کنند بلکه بر همراهان آنها هم به برکت آنها نازل کنند لذا انسان مادامی که در حضور امام است یا در حرم امام است در حرم ولیی از اولیای الهی است از برکت خاص برخوردار است ﴿الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیهِمُ الْمَلاَئِکةُ أَلاَّ تَخَافُوا وَلاَ تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کنتُمْ تُوعَدُونَ﴾.[2]



ویژگی زیارت اربعین

زیارت اربعین که یک ویژگی دارد طبق دستورهایی که از بعضی از ائمه به ما رسیده است برای آن است که بعد از چهل روز زائر مخصوصی به پیشگاه سالار شهیدان بار یافت و زیارتی کرد و برای اربعین سالار شهیدان صفوان از وجود مبارک امام صادق(سلام الله علیه) زیارت خاص نقل می کند که فرمود وقتی روز اربعین رسید شما هنگامی که آفتاب برآمد زیارت اربعین را بخوانید بعد نماز زیارت را و سپس خواسته های خود را با خدا در میان بگذارید.[3] بارها به عرضتان رسید که وجود مبارک سالار شهیدان (سلام الله علیه) از همان اول قصد عمره مفرده داشت نه اینکه قصد حجّ تمتّع کرده باشد بعد حج را به عمره تبدیل کرده باشد آنچه در مقتل ها آمده در تاریخ ها آمده ریشه فقهی ندارد آنچه در احادیث فقهی ما ائمه(علیهم السلام) فرمودند این است که وجود مبارک سالار شهیدان از همان اول قصد عمره مفرده کرد[4] می دانست که نباید حج انجام بدهد و می دانست که باید روز تَرویه از مکه خارج بشود چون از همان اول قصد عمره مفرده کرد دیگر جا برای تبدیل نبود روز ترویه یعنی هشتم ذیحجّه خیلی ها عازم عرفات بودند وجود مبارک سالار شهیدان قبل از اینکه این جمعیت متفرّق بشوند یک سخنرانی رسمی کرد. سخنرانی ها مثل آیات قرآن کریم مختلف است بخشی از سخنرانی های ائمه مثل آیات قرآن کریم محلّی و ملّی است بخشی منطقه ای است بخشی بین المللی، آیات قرآن کریم همین سه قسم را در بردارد بخشی با ﴿یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا﴾[5]آمده و با مؤمنین اهل اسلام کار دارد بخشی با ﴿یا أَهْلَ الْکتَابِ﴾ آمده و با موحّدان عالَم اعم از مسلمان و کلیمی و مسیحی کار دارد که ﴿تَعَالَوْا إِلَی کلِمَةٍ سَوَاءٍ بَینَنَا وَبَینَکمْ﴾[6]بخشی هم با مردم کار دارد چه مسلمان چه کلیمی چه مسیحی چه زرتشت چه صابئی چه مشرک چه ملحد (با مردم کار دارد) که فرمود: ﴿قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً﴾[7] یا ﴿لاَ تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْیاءَهُمْ﴾[8]یعنی به هیچ کس دروغ نگویید در خرید و فروش سرِ هیچ کس کلاه نگذارید گران فروشی نکنید، کم فروشی نکنید، بدفروشی نکنید، بدقولی نکنید نسبت به جهانیان خواه مسلمان خواه مشرک خواه ملحد، اگر کسی خواست کاری برای آنها انجام بدهد کم نگذارد. نه از شیء، مفهومی عام تر داریم مخصوصاً که جمع بسته شود، بشود اشیا نه از ناس مفهومی جامع تر داریم فرمود: ﴿لاَ تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْیاءَهُمْ﴾ این بخش بین المللی است چون قرآن آمده برای جهان نه اینکه فقط برای مسلمان ها، می داند که بسیاری اسلام را قبول نمی کنند اما بالأخره مسلمان ها با غیر مسلمان ها باید زندگی بکنند یا نکنند؟ یک زندگی مشترک باید داشته باشند آن زندگی مشترک را هم قرآن پیش بینی کرده است.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت اربعین امام حسین(ع)، امام حسین علیه‌السلام، کربلا، تهذیب اخلاقی،
چهارشنبه 29 آبان 1398 :: نویسنده : عبرات
«فرهنگ نامه زیارت» در پی تبیین و تفسیر واژه ها و اصطلاحات و موضوعاتی است که به نحوی به موضوع زیارت و مزارها و حرم های مطهّر و آداب زیارت مرتبط می شود. موضوع گرچه شامل حج و زیارت خانه خدا هم می شود، امّا هدف اصلی از این سلسله مقالات، پرداختن به موضوعات مرتبط با عتبات و حرم های معصومین (علیهم السلام) است. واژه های این مقاله، برخی نام اماکن است و برخی نام آداب و احکام و القاب مربوط به اماکن زیارتی. در هر یک از عناوین، ضمن تبیین مفهوم لغوی یا اصطلاحی، اگر مستندات حدیثی هم داشته، آورده شده است. نویسنده در شماره های پیشین، شماری از واژگان، اصطلاحات، اماکن و موضوعات مرتبط با زیارت را شرح داده و به ترتیب الفبا تا واژة «منبر» پیش رفته است و تلاش می کند تا در این نوشتار، با تبیین واژگان: ناظم، نایب، ناودان طلا، نایب التولیه، نایب الزیاره، نجف اشرف، نذر، نقاره، نماز زیارت، وادی السّلام، وارث، وداع و وقف، این مهم را به انجام رساند.

میقات

«میقات» از ریشه «وقت» هم به معنای وقتی است که برای انجام عملی خاص تعیین شده است و هم به مکان گفته می شود. [1] «میقات حج» جایی است که حاجیان برای مُحرِم شدن به آن جا می روند و با گفتن «لبّیک اللهمّ لبّیک» برای حج یا عمره احرام می بندند؛ مثل مسجد شجره در مدینه و جُحفه بیرون از مکه که از مواقیت حج است. میقات های دیگر عبارتند از: وادی عقیق، قَرن المنازل، یلَملَم، فخّ.
ناظم

نظم دهنده. در حرم های مطهّر (از جمله در آستان قدس رضوی) به کسی می گویند که مسئول سامان دادن و هماهنگ کردن خدّام برای انجام وظایف خدمت در حرم است. به ناظم، «سرکشیک» هم می گویند.

نایب

کسی که کاری را به جای شخصی دیگر انجام می دهد. به این عمل «نیابت» گفته می شود. اگر کسی نتواند به حج برود، یا از دنیا برود، در حالی که حجّ واجب بر گردن او بوده، به کسی نیابت می دهند که از طرف آن شخص، حج انجام دهد و به چنین حجّی «حج نیابی» گویند. در حج می توان به نیابت از دیگران هم طواف یا عمره مفرده انجام داد. در زیارت های مستحب نیز می توان به نیابت از دیگری زیارت خواند و او را در ثواب خود شریک ساخت (ر. ک: نایب الزّیاره).

ناودان طلا

ناودانی که در بام کعبه مقدس نصب شده و هنگام بارندگی، آب بارانی که از ناودان می ریزد، شفابخش است و مردم به آن تبرّک می جویند. نشستن زیر ناودان کعبه هم ثواب دارد. در حالات امام سجاد و امام صادق (علیهما السلام) نقل شده که هنگام حضور در مسجدالحرام، گاهی زیر ناودان در حجر اسماعیل می نشستند و عبادت کرده، دعا و نماز می خواندند. [2] نقل شده که امام صادق (ع) در حجر اسماعیل، زیر ناودان می نشستند و رو به کعبه دعا می خواندند. [3]

در شفابخشی آب بارانی که از ناودان کعبه می آید، روایاتی وارد شده است. امام صادق (ع) فرموده است: «ماء المیزاب یشفی المریض»؛ [4] آب ناودان، بیمار را شفا می بخشد. نقل شده است که امام صادق (ع) در یکی از سفرهای حج در مکه بود. خبر آوردند که یکی از موالیان به شدّت بیمار گشته و در حال جان دادن است. حضرت فرمود: از آب ناودان به او بدهید. رفتند و هر چه گشتند کسی را نیافتند که داشته باشد. در همان حال ابری در آسمان پیدا شد و رعد و برقی کرد و باران بارید. پولی دادند و ظرفی تهیه کردند و از آب باران ناودان برگرفتند و به آن بیمار در حال مرگ نوشاندند و بیمار شفا یافت. [5]

ناودان کعبه در طول تاریخ، تحوّلات بسیاری داشته و بارها عوض شده است این ناودان امروز طلایی رنگ است و از این جهت به «ناودان طلا» مشهور است. در بازسازی های اخیر کعبه، آب های بام کعبه توسّط لوله ای به زیر زمین و محلّ ریخته شدن آب های دیگر هدایت می شود و آبی که از ناودان می چکد، همان مقدار بارانی است که بر سطح این ناودان می بارد. در نجف اشرف نیز ناودان طلایی در ضلع جنوبی رواق مطهّر قرار دارد که به «میزاب الرّحمه» معروف است و هنگام نزول باران، مردم و زائران آن آب باران را که از ناودان جاری می شود به عنوان تبرّک و شفا جمع می کنند.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، فرهنگ، فرهنگ نامه، امامان معصوم،
دوشنبه 20 آبان 1398 :: نویسنده : عبرات
از آنجا که بعد اصلی انسان، روح اوست، زیارت قبر درگذشتگان، درحقیقت زیارت روح و ارتباط با هویت اصلی آنهاست. اگرچه مردم از راه دور نیز با درگذشتگان نیکوکار و شایسته ارتباط برقرار می کنند، به دلیل توجه روح به بدن خود، معتقدند رفتن کنار بدن انسان صالح، تأثیر بیشتری دارد؛ چرا که روح مرده، فرامادی و بی نیاز از مکان است؛ ولی پس از مرگ نیز به بدن خود توجه دارد. ازاین رو مسلمانان به زیارت اماکن مقدس می روند و تنها به توسل و ارتباط از راه دور بسنده نمی کنند. وجود روایات فراوان درباره زیارت قبور به ویژه زیارت قبر مطهر نبوی (صلی الله علیه و آله) بیانگر این است که سفر زیارتی، امری جایز یا مستحب است. زیارت قبور در سیره عملی پیامبر (صلی الله علیه و آله)، اهل بیت (علیهم السلام)، صحابه، تابعان و علما نیز مشاهده می شود. همین طور فتاوای علمای اهل سنّت درباره توسل به درگذشتگان و شفاعت و فضیلت زیارت، بیانگر جواز یا استحباب سفرهای زیارتی است. این نوشتار پس از بیان دلیل زیارت درگذشتگان و فضیلت زیارت قبر بزرگان دین، شماری از دلایل نقلی در خصوص جواز و استحباب زیارت قبور و سفرهای زیارتی را آورده و نظر برخی علمای اهل سنّت درباره زیارت را نقل کرده است.

مقدمه

اهل معرفت تردیدی ندارند که بُعد اصلی انسان، روح اوست و چون روح، به اذن الله موجودی مجرد و فناناپذیر است، مرگ و متلاشی شدن بدن، تغییری در او ایجاد نمی کند. بنابراین، زیارت قبور، در حقیقت زیارت روح و ارتباط با هویت اصلی صاحب قبر است. از این رو می بینیم مردم از راه دور نیز با اموات صالح و شایسته خود ارتباط برقرار می کنند، ولی معتقدند که اگر کنار بدن انسان صالح بروند، تأثیر بیشتری دارد و این امر به دلیل توجه روح به بدن خود است. البته روح مرده، فرامادی و بی نیاز از مکان است، ولی به بدن خود حتی بعد از مرگ نیز توجه دارد. [1] همین توجه و تعلق روح به پیکر خود، باعث می گردد که اگر شایستگی لازم را داشته و صالح باشد، تأثیر قوی تری بر فردی که به کنار قبرش می آید، از خود بروز دهد. به نظر می رسد که مسلمانان از اصل این موضوع آگاهند و به همین دلیل به سفرهای زیارتی در اماکن مختلف می روند و فقط اکتفا به توسل و ارتباط از راه دور نمی کنند.

در این نوشتار به شماری از ادله نقلی پیرامون جواز و رجحان زیارت قبور و مسافرت های زیارتی اشاره کرده و نظر عده ای از علمای سنی را نقل می کنیم و به برخی از تردیدها درباره زیارت قبور پاسخ خواهیم داد.

فضیلت زیارت قبور

از آن جا که پیرامون زیارت قبور به ویژه قبر مطهر نبوی (صلی الله علیه و آله) روایت هایی وجود دارد، پیداست که سفر زیارتی، امری جایز یا مستحب است؛ چون مقدمه زیارت، پیمایش مسافت است و بدون آن، زیارت محقق نمی شود، پس سفر زیارتی نیز مستحب و حداقل، جایز است.

1- ابن حجر گوید: ابوالشیخ در کتاب الثواب از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نقل کرده است:

«من صلّی علی عند قبری سمعته»؛ [2] هر کس بر من کنار قبرم صلوات بفرستد، می شنوم.

2- عبدالله بن عمر بن خطاب از پیامبر (صلی الله علیه و آله) گزارش می کند:

«من زار قبری وجبت له شفاعتی»؛ [3] هر کس قبرم را زیارت کند، شفاعتم بر او واجب می گردد.

ابن حجر هیتمی درباره این حدیث می نویسد: «الحدیث. . . یشمل الذکر و الانثی من قرب أو بعد فیستدلّ به علی فضیلة شدّ الرحال لذلک و ندب السفر للزیارة اذ للوسائل حکم المقاصد»؛ [4] این حکم شامل مرد و زن و فاصله دور و نزدیک، هر دو می شود و با آن، به فضیلت و استحباب مسافرت برای زیارت استدلال می شود؛ چون وسایل، حکم اهداف و مقاصد را دارند. یعنی اگر زیارت، مستحب است، مسافرت برای این منظور هم مستحب است.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، اهل سنت، فضیلت زیارت، سفر زیارتی، بزرگان دین،
جمعه 10 آبان 1398 :: نویسنده : عبرات
در تحقق زیارت، همین اندازه کافی است که زائر به قصد زیارت و تعظیم زیارت شونده، در زیارتگاه حضور یابد و خواندن زیارتنامه شرط قبولی زیارت نیست. زائر می تواند در آن مکان مقدس نماز یا قرآن بخواند و ثوابش را به روح زیارت شونده اهدا کند. او می تواند برای خودش و سایر مؤمنان دعا کند و در گوشه ای بنشیند و با خدای خویش خلوت کند. در آداب زیارت، مطالبی در کتب ادعیه نوشته شده است که می توانید بدانها مراجعه کنید. در این رابطه به چند نکته مهم اشاره می کنیم:

*آداب زیارت

نکته اول: زیارت یک عبادت است و در قبولی عبادت، قصد قربت و جلب رضای خدای متعال، شرط لازم است. اگر زائر به منظور عرض حاجت و امید به حل مشکلات زندگی به زیارت می رود، باید توجه داشته باشد که به هر حال، کلید حل مشکلات در اختیار خدای سبحان است و از توسل به امام(ع) یا پیامبر(ص)، جز واسطه گری و شفاعت، کاری ساخته نیست و در نهایت، حل همه مشکلات در اختیار خدای قادر متعال است.

نکته دوم: ارزش زیارت زائران، به مقدار شناخت و معرفتی است که نسبت به زیارت شونده دارند و از این جهت، زائران بسیار متفاوت اند. بنابراین، زائر باید در شناخت هرچه بهتر و صحیح تر زیارت شونده اش تلاش کند و این همان است که در احادیث به عنوان «عارفاً بحقه» از آن یاد شده است.

نکته سوم: زیارت، یک سفر معنوی و روحانی است. زائر باید قبل از سفر و در حال سفر، همواره به این نکته توجه داشته باشد که به یک سفر معنوی و عبادی و به دیدار امامی می رود که بر ظاهر و باطن او آگاه است.

*توجه به معانی زیارتنامه ها

زیارتنامه خوانی نوعی گفت وگو با شخص زیارت شونده است. بنابراین، زائر باید بداند با چه کسی صحبت می کند و چه می گوید و از او چه انتظاری دارد و خواسته هایش بر طبق ضوابط اسلامی، صحیح است یا نه؟ اگر زیارتنامه را به زبان عربی می خواند باید در معانی آن نیز دقت و توجه داشته باشد. خواندن یک زیارتنامه کوتاه با حضور قلب و توجه به معانی آن، بر خواندن یک زیاتنامه طولانی و بدون توجه به معانی، ترجیح دارد و آموزنده تر است.

در زیارت امام حسین(ع) می خوانیم:

یا اباعبدالله اشهد انک تشهد مقامی و تسمع کلامی و انک حی عند ربک ترزق فاسأل ربک و ربّی فی قضاء حوائجی.[1]

ای ابا عبدالله! شهادت می دهم که تو جایگاه مرا مشاهده می کنی و کلام مرا می شنوی و نزد پروردگارت زنده هستی و از آن مقام عالی، روزی می گیری. از پروردگارت و پروردگار من در برآورده شدن حاجتم، تقاضا کن.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، زیارتنامه، احکام، زائر،
یکشنبه 5 آبان 1398 :: نویسنده : عبرات
زیارت یعنی تمایل یافتن، از سه رکن «زائر»، «مزور» و «گرایش قلبی» تشکیل می شود که اگر هر یک از این سه رکن نباشد، زیارت مفهوم نخواهد داشت. اهمیت زیارت از آن جاست که عامل ارتباط و وابستگی انسان به اهل بیت و منشأ خیرات و برکات و نزول فیض و اجر و ثواب است. در روایات بر فضیلت زیارت پیامبر اکرم (ص) و امامان معصوم (علیهم السلام) تأکید شده و اهداف و آثار فراوانی برای آن شمرده شده است. همچنین در فرهنگ اسلامی برای اعمال عبادی ازجمله زیارت، آداب و دستورهای ویژه ای وجود دارد که در زیارت نامه های معصومان ذکر شده است. این مقاله پس از بیان مفهوم زیارت، اهمیت آن و برکات و فضیلت زیارت پیامبر اکرم (ص) و امامان معصوم، اهداف زیارت و آداب آن را شرح داده و در پایان، به زائران مکان های اسلامی چند تذکر داده است.

زیارت در لغت به معنای تمایل پیدا کردن است و واژه « تزاور» که در سورۀ کهف به آن اشاره شده، به همین معناست؛

(و تری الشمس اذا طلعت تزاور عن کهفهم ذات الیمین) ١

١). کهف، آیۀ ١٧.

خورشید را می دید که به هنگام طلوع، به طرف راست [غار] آنها متمایل شود.

زیارت در اصطلاح دینی نیز به همین معنا آمده که انسان زائر به طرف مزور، تمایل پیدا می کند؛ اما تمایلی که با انس روحی و تعظیم و تکریم قلبی همراه خواهد بود.


ارکان زیارت

زیارت از سه رکن زیر تشکیل می شود:

١.١. زائر، یعنی شخصی که میل و گرایش به فردی دارد.

٢.٢. مزور، یعنی شخصی که میل و گرایش به سوی اوست و انسان به محضر او شرفیاب می شود.

٣.٣. گرایش قلبی که با انس گرفتن با مزور و تکریم او، همراه است و اگر هر یک از این سه رکن نباشد، زیارت، مفهومی نخواهد داشت.

اهمیت زیارت

زیارت، عامل ارتباط و وابستگی انسان به اهل بیت (علیهم السلام) است و منشا خیرات و برکات و نزول فیض و اجر و ثواب است.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، زائر، پیامبر اکرم (ص)، امامان معصوم، مکان های اسلامی،
شنبه 27 مهر 1398 :: نویسنده : عبرات
سید امام رضی الدین علی بن طاووسی حسنی در کتاب لهوف و شیخ فقیه ابن نعا در کتاب مثیر الاحزان آورده اند که خاندان رسالت پس از رهایی از اسارت در خدمت امام زین العابدین(ع) از شام حرکت کرده و در میان راه از شخص همراه خودشان که یزید بر آنها گماشته بود می خواهد که قافله را به عراق ببرد و وی قافله را به عراق برگردانده و وارد کربلای معلی شدند و جابر بن عبدالله انصاری را در آنجا ملاقات نمودند و بعد رهسپار مدینه شدند.

اما بر این گفتار که در صفحه(112) لهوف و صفحه(59) مثیر الاحزان آمده است. عده ای اشکال می نمایند و می آورند. از عبارات فوق در نمی آید که اهل بیت عصمت و طهارت(ع) در روز بیستم صفر المظفر سال 61 هجری قمری به کربلا رفته باشند. و لکن باید گفت اگرچه عبارت فوق بدون ذکر روز است ولی بلا شک مراد آن بزرگواران از رجوع زنان و عیالات امام حسین(ع) به کربلای معلی و ملاقات با جابر بن عبدالله انصاری در اربعین بوده است و کسی در غیر روز اربعین ملاقات آن را ننوشته است و عموم علمای شیعه و حضرت امام خمینی(ره) همین معنا را از عبارات آن دو عالم بزرگ ذکر کرده اند: چنان چه شیخ فخر الدین طریحی نجفی که از اکابر علماء امامیه است در صفحه (498) کتاب منتخب خود بر همین معنا تصریح دارد و عموم مورخین و ارباب مقاتل بر همین سخن اتفاق دارند که تشرف جابر به زیارت سید الشهداء در اربعین اول بوده و رسیدن اسیران آزادیبخش و امام سجاد(ع) به کربلای معلی و ملاقات با جابر در همان روز بوده.

ابو ریحان بیرونی حکیم و ریاضی دان مشهور قرن چهارم هجری نیز در کتاب نفیس(الاثار الباقیه) صفحه (392) تصریح فرموده که در روز بیستم صفر سر مبارک امام حسین (ع) را به بدن ایشان ملحق کردند و چهل نفر از اهل بیت وی پس از مراجعت از شام قبر آن امام همام را زیارت نمودند.

بعضی از این دید به این قضیه اشکال می نمایند که چگونه ممکن است در مدت چهل روز کاروان اسلام به کوفه و شام بروند و سپس به کربلای معلی برگردند.

باید گفت: اولا راهی میان شام و عراق است که به مدت یک هفته مسافران از شام و عراق می رسند و چون برخی از آن راه اطلاعی ندارند، در این سیر و حرکت شبه می نمایند.

علامه حاج سید محسن امینی عاملی نیز که از علمای بزرگ شیعه امامیه در عصر اخیر می باشد در تالیف نفیس خود(اعیان الشیعه) این سخن را تصدیق کرده و به این راه اشاره فرموده است.

ثانیا در کتاب(قرة العین) صفحه(74) به تالیف علامه عبدالله بن محمد که از کتب معتبره می باشد قضیه رفتن عمره به شام برای رساندن نامۀ عبدالله بن عمر بن یزید بن معاویه جهت رهایی مختار ثقفی از زندان را آورده و نوشته است:


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : اربعین حسینی (ع)، جابر بن عبد اللّه انصاری، کاروان اسیران کربلا،
یکی از دعاهای بسیار مهم و با ارزش در میان شیعه، دعای «ندبه» است که عاشقان حضرت ولی عصر عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف هر صبح جمعه دور هم گرد آمده و با خواندن آن، با حضرتش تجدید عهد و پیمان می کنند؛ این دعا سندی صحیح دارد و بخش عمده و چشمگیر آن، التجاء به مهدی موعود و تأسّف از غیبت و دردمندی از فراق آن بزرگوار است و بخش هایی از این دعا، مربوط به جدّ بزرگوار امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف سالار شهیدان است؛ مانند:

«این الحسن؟ این الحسین؟ این ابناء الحسین؛ حسن علیه السّلام کجا است؟ حسین علیه السّلام چه شد؟

فرزندان حسین کجایند و چه شدند؟».

قسمت دیگری از این دعای شریف «این الطالب بدم المقتول بکربلا؟؛ کجاست آن طالب خون شهید کربلا؟» که از حساسیت فوق العاده ای برخوردار است.

ندبه کنندگان مهدی عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف، منتظران منتقم آل محمدند تا تقاص خون به ناحق ریخته فرزند فاطمه علیها السّلام را بگیرد و موجب شادی و بهجت قلب نازنین رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و سلّم شود.

آری، صبح جمعه و دعای سوزان ندبه، در فراق امام زمان و یاد سید الشهدا علیه السّلام است. و چه بسا همین یاد امام حسین علیه السّلام در صدق و صفای این دعا، اثری ژرف به جای نهد.

زیارت عاشورا و یاد مهدی عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف

«زیارت عاشورا»، که از سوی امام محمد باقر علیه السّلام، و از ناحیه خداوند متعال به شیعیان و شیفتگان تعلیم داده شده است مضامین والایی دارد.

در یکی از قسمت های زیارت چنین آمده است:

«ان یرزقنی طلب ثارک مع امام منصور من اهل بیت محمد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم؛ همانا از خداوند می خواهم خون خواهی تو را در کنار امام یاری شده از خاندان پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم روزیم گرداند».

در قسمتی دیگر عرضه می دارد: «ان یرزقنی طلب ثاری [کم] مع امام هدی [مهدی] ظاهر ناطق بالحق منکم».

زائر در این فقره، مشارکت در خون خواهی امام حسین علیه السّلام به وسیله امام زمان علیه السّلام را طلب می کند، چرا که مقصود از امام هدی و منصور، دوازدهمین پیشوای شیعیان حضرت ولی عصر عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف می باشد و علت این که او را منصور نامیده اند، این است که ایشان در طلب خون جدشان یاری می شوند.

امام محمد باقر علیه السّلام در شرح آیه شریفه وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فرمودند:

«سمّی المهدی المنصور کما سمّی احمد محمدا و کما سمّی عیسی المسیح؛ مهدی عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف، منصور نامیده شد، همان طوری که احمد، به محمد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و عیسی به مسیح علیه السّلام نامیده شد».[1]

محمد بن مسلم می گوید: شنیدم ابا جعفر فرمود: «قائم ما منصور به رعب و مؤید به نصر است...»[2].

پی نوشت ها:
[1] تفسیر فرات كوفى، ص 122؛ بحار الانوار، ج 51، ص 31؛ معجم احادیث الامام المهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشّریف، ج 5، ص 227.
[2] بحار الانوار، ج 52، ص 191.
منبع : از حسین(علیه السلام) تا مهدی(علیه السلام)؛ فوادیان، محمدرضا، ص: 63.




نوع مطلب : امام حسین (ع)
برچسب ها : دعای ندبه، یاد امام حسین علیه‌ السلام، زیارت عاشورا، یاد امام عصر عجل ‌الله‌ تعالی ‌فرجه ‌الشریف،
جمعه 29 شهریور 1398 :: نویسنده : عبرات
آیا انحراف از سنت ابوبکر و عمر - در زمان عثمان - باعث قیام امام حسین علیه السلام شد؟

اگر در صدد ریشه یابی زمینه تاریخی قیام امام حسین علیه السلام باشیم و بخواهیم علل آن را بیان کنیم، ساده لوحانه است که به دنبال ریشه آن در زمان عثمان باشیم؛ بلکه باید ریشه آن را در سقیفه جست وجو کنیم و این سخن ابن عباس را با جان و دل باور کنیم که گفت: «قتل الحسین یوم الاثنین؛ امام حسین علیه السلام در روز دوشنبه کشته شد»؛ دوشنبه ای که پیامبر صلی الله علیه وآله وفات یافت و سقیفه تشکیل شد؛ زیرا که آن زمان، انحراف از سنت رسول خدا صلی الله علیه وآله و دستورات آن حضرت صلی الله علیه وآله، همچون تمسک به قرآن و عترت (ثقلین) و سفارش به ولایت حضرت علی علیه السلام هویدا گشت.

اگر برای شخص معاویه و نیز خاندان بنی امیه، نقش محوری در پدید آمدن حادثه عاشورا قائل باشیم، باید بدانیم که نقطه آغازین قدرت گرفتن اینان، نه در زمان عثمان، بلکه در زمان ابوبکر بود؛ زیرا پس از آن که چند روز بعد از رحلت پیامبر صلی الله علیه وآله، ابوسفیان از نجران بازگشت و جریانات سیاسی خلافت را مشاهده کرد، در صدد فتنه انگیزی علیه حکومت ابوبکر برآمد و در این راه، قصد استفاده ابزاری از حضرت علی علیه السلام را داشت و آن حضرت علیه السلام دست رد بر سینه او زد؛ اما همین فعالیت کافی بود تا حکومت، پی به خطر ابوسفیان برده، برای همراهی او تدابیری بیندیشد. اولین تدبیر، بخشیدن سهم عظیمی از صدقات نجران به او بود و در دومین گام، فرزند او یزید را فرمانده سپاه بزرگ شام کردند؛ در حالی که اصحاب بزرگی همچون عمار، مقداد، سلمان، طلحه، زبیر، سعد بن ابی وقاص و ... را در مدینه بیکار نگه داشته بودند. پس از در گذشت یزید، از سوی عمر، برادرش معاویه به فرماندهی سپاه شام منصوب شد و در حالی که عمر انواع سخت گیری ها را نسبت به فرماندارانش اعمال می کرد، از خطاهای بزرگ او درمی گذشت و همین معاویه در زمان عمر موفق شد که در شام برای خود حکومتی شاهانه برپا کند و با توجیهاتی واهی، از خشم خلیفه در امان بماند.

بله، نمی توان انکار کرد که در زمان عثمان که بنی امیه بر همه ارکان حکومت مسلط شده بودند، معاویه نیز به صورت حاکمی مطلق درآمده بوده. با پیش آمدن ماجرای شورش مردم علیه عثمان، وی به این نتیجه رسید که در صورت کشته شدن عثمان، می تواند بهترین بهره برداری ها را از قتل او بکند؛ از این رو، در ارسال سپاه درخواستی از سوی عثمان، سهل انگاری کرد تا آن هنگام که عثمان کشته شد. پس از قتل عثمان، معاویه به عنوان خون خواهی عثمان در مقابل حضرت علی علیه السلام قرار گرفت و با او به جنگ پرداخت و پس از شهادت حضرت علی علیه السلام، و پیروزی معاویه در مقابل امام حسن علیه السلام، او به صورت حاکم تمامی مسلمانان در آمد و حکومت خود را چنان تثبیت شده دید که بر خلاف سنت پیامبر صلی الله علیه وآله و همه خلفای پیشین به فکر جانشین کردن فرزند فاسق، فاجر و بی تجربه خود (یزید) برآمد که او عامل قیام امام حسین علیه السلام گشت.

نباید از نظر دور داشت که اگر معاویه قبل از عثمان در شام ریشه ندوانیده بود و نمی توانست مشروعیت حکومت خود را از عمر کسب کند، به هیچ وجه نمی توانست در مقابل حضرت علی علیه السلام قد علم کند؛ چنانچه دیگر افراد خاندان بنی امیه که از سوی عثمان به فرمانداری استان های مختلف گماشته شده بودند، نتوانستند در هنگام عزل به وسیله حضرت علی علیه السلام، در مقابل وی مقاومت کنند.

منبع : مجله پرسمان بهمن 1384، شماره 41.




نوع مطلب : امام حسین (ع)
برچسب ها : قیام امام حسین، ریشه قیام امام حسین، قیام امام حسین علیه‌السلام، امام حسین (ع)، عثمان، معاویه،


( کل صفحات : 25 )    1   2   3   4   5   6   7   ...   
هوای دل



تا آفتاب از حرکات تو می وزد از سمت سیب ، عطر صفات تو می وزد . دل می دهیم ، پنجره را باز می کنیم باران گرفته ، یا کلمات تو می وزد ؟ دل می شویم ، محض تپیدن به پای تو در خاک کوچه ای که حیات تو می وزد اینکه چقدر بوی شهادت ، چقدر صبح اینکه چقدر از نفحات تو می وزد ! امشب بهار می دمد از خون روشنت فردا بهشت از برکات تو می وزد . من ایستاده ام به تماشای زیستن جایی که موج موج فرات تو می وزد و با هر اذان به یاد همان ظهر چاک چاک گیسوی خون چکان صلات تو می وزد . کشتی شکستگان تو را بیم موج نیست ،آنجا که بادبان نجات تو می وزد
امکانات


آمار
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید ماه قبل :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
 
 
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو