مقاتل
معرفی کتاب

«آینه در کربلاست» اثر دکتر محمدرضا سنگری تنها با گذشت یک سال از انتشار به چاپ هفتم رسیده است؛ این اثر روایتی کامل از واقعه عاشوراست.آینه در کربلاست از دقیقترین و جزئی پردازانه‌ترین تاریخ نوشته های عاشورا است که نویسنده در آن با استفاده از منابع دست اول و مورد وثوق علمای تاریخ شیعه، تحلیل جامعی از حادثه کربلا ارائه می‌دهد.

نظرسنجی
به نظر شما عوامل قیام امام حسین(ع) کدام موارد زیر است؟








جشنواره
  • حسین(علیه السلام) گوهر جاودانه ادیان

    رود خونی كه از شهیدان كربلا بر صحرای طف جاری شد، فرات حقیقتی گشت كه جرعه نوشان عزت و آزادگی را ازهر مذهب و مسلك و هر دین و آیین به قدر تشنگی سیراب كرد....

    ادامه مطلب ...
  • عشق به سیدالشهدا

    ستمگران و حكام ‏جور و پیروان باطل، وقتى با یك فكر و ایمان و گرایش معنوى ‏نتوانند مبارزه و مقابله كنند، به مظاهر و نمودها و سمبل هاى آن تفكر و باور حمله مى‏ كنند....

    ادامه مطلب ...
  • ارتباط امام مهدى(ع) با امام حسین(ع)

    از زمان خلقت آدم ابوالبشر تاكنون همواره دو جریان حقّ و باطل به موازات هم پیش‏رفته و كره خاك هیچ‏گاه از مصاف این دو جریان خالى نبوده است. پیروان هر یك از حق‏ مداران گذشته، همواره بسترسازان حق‏گرایان آینده...

    ادامه مطلب ...
  • سرّ عدد چهل

    اعداد نه تنها در زندگی مادی که در زندگی معنوی ما نیز حائز اهمیت فراوانند ، تعدا رکعات نماز ، تعداد تسبیحات اربعه ، تعداد تسبیحات حضرت فاطمه (س) و امثال اینها نشان می دهند که زندگی معنوی جدا از اعداد نیست ...

    ادامه مطلب ...
حرم امام معصوم (ع)، در واقع، خانه خاندان پیامبر خدا (ص) و یکى از خانه‌هاى پیامبر (ص) محسوب مى‌شود. از این رو، وارد شدن به آن، بدون اجازه، شایسته نیست. توصیه شده که هنگام زیارت سیدالشهدا (ع)، زائر براى تأسّى به فرشتگان حاضر در حرم مطهر آن امام علیه السلام، شایسته است که سکوت را مراعات کند و جز خیر و نیکى، بر زبان جارى نسازد. ائمه معصومین (ع) سفارش زیادی بر زیارت حضرت سیدالشهدا (ع) داشته‌اند، اما آدابی برای این زیارت بر شمرده‌اند و در برخی موارد به شیعیان نهیب زده و زیارت نکردن را از زیارت با رعایت نکردن برخی آداب بهتر دانسته‌اند.

زیارتی که از زیارت نکردن بدتر است!

برای زیارت امام حسین (ع) در مناسبت‌های مختلف، فضیلت‌های زیادی ذکر شده است که یکی از زیارت‌های مورد تأکید در روایات، زیارت امام حسین (ع) در روز اربعین است. امام حسن عسکری (ع) یکی از پنج نشانه مؤمن را زیارت اربعین می‌دانند و می‌فرمایند: مؤمن پنج علامت دارد: خواندن ۵۱ رکعت نماز در شبانه‌روز (نمازهای واجب و نافله)، زیارت اربعین، به دست کردن انگشتری دردست راست‌، به خاک ساییدن پیشانی (سجده رفتن بر خاک)‌، و بلند خواندن بسم الله الرحمن ‌الرحیم در نماز. اما خود ائمه معصومین (ع) که سفارش زیادی بر زیارت حضرت سیدالشهداء (ع) داشتند، آدابی برای این زیارت بر شمرده‌اند و در برخی موارد به شیعیان نهیب زده و زیارت نکردن را از زیارت با عدم رعایت برخی آداب بهتر دانسته‌اند.

امام حسین (ع) را محزون و ژولیده زیارت کنید

از حضرت امام صادق علیه السلام نقل شده چون می‌خواهی به زیارت امام حسین علیه‌السلام بروی، آن حضرت را محزون و غمناک و ژولیده و غبارآلود و گرسنه و تشنه زیارت کن که آن جناب با این احوال شهید شد و حاجات خود را بخواه و از کربلا بازگرد، و آن را وطن خود قرار مده. بدین معنا که پس از زیارت از کربلا خارج شوید. در روایت دیگری فرمودند که بیشتر از سه روز در کربلا نمانید.

هیئت ظاهرى زائر، باید متناسب حضور بر سرِ مزار شهدا باشد. لذا ادب حضور، ایجاب مى‌کند که نه تنها زائر، خود را زینت نکند؛ بلکه توصیه شده با چهره‌اى ژولیده و غمبار، وارد حرم شریف امام حسین علیه‌السلام شود. عطر نزدن و سرمه نکشیدن و آرایش نکردن از جمله توصیه‌ های این سفر زیارتی است «وَلاتَدَّهِنْ وَ لاتَکتَحِل حتّی تَأتِیَ الفُرات». در روایت ابو حمزه ثمالى (ره)، از امام صادق علیه السلام باب زیارت حضرت امام حسین علیه السلام نقل شده: چون به نینوا رسیدى بارهاى خود را در آنجا بگذار، و به چشم سرمه نکش، و تا زمانی که در آنجا اقامت دارى گوشت مخور.

با عدم رعایت این آداب، اگر به زیارت امام حسین (ع) نروید بهتر است!

زائر در سفر زیارت آن حضرت نباید توشه خود را از غذاهاى لذیذ مانند بریانى و حلواجات قرار دهد، بلکه برای خوراکش نان با شیر یا ماست تهیه کند. از امام صادق علیه السّلام روایت شده که فرمود: شنیدم جماعتى به زیارت امام حسین علیه السلام می‌روند، و با خود سفره‌هایى برمى‌دارند که در آنها بزغاله‌هاى بریان و حلواجات هست! اگر به زیارت قبر پدران یا دوستان خود بروند قطعا این خوراکی‌ها را با خود برنمی‌دارند.

در حدیث معتبر دیگرى نقل شده است که امام صادق علیه السلام به مفضل بن عمر فرمود: زیارت کنید امام حسین علیه السلام را بهتر از آن است که زیارت نکنید، و زیارت نکنید بهتر از آن است که زیارت کنید، مفضل عرضه داشت: پشتم را شکستى! فرمود: واللّه اگر به زیارت قبر پدران خود بروید، اندوهگین و غمناک می‌روید، و به زیارت آن حضرت که می‌روید سفره‌ها با خود برمی‌دارید، در حالی که باید ژولیده و گردآلود بروید.

شیخ عباس قمی می‌نویسد: پس براى اغنیا و تجار چه اندازه شایسته است، که این مطلب را در این سفر ملاحظه کنند و هرگاه در شهرهایى که تا کربلا بین راه ایشان است، عده‌اى از دوستانشان ایشان را دعوت و میهمانى می‌کنند و در زمان حرکت سفره‌هاى آنان را از پخته‌هاى لذیذ، و مرغ بریان و سایر غذاها پر مى‌کنند، نپذیرند و بگویند: ما مسافر کربلا هستیم، و براى ما تغذیه به این غذاها شایسته نیست.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : امام حسین ـ علیه‌السلام، آداب زیارت، اذن ورود، زیارت، پیاده روی اربعین،
سه شنبه 3 دی 1398 :: نویسنده : عبرات
زیارت، بر قرار کردن ارتباط قلبی با حجت خدا و خود را در تشعشع فیض او قرار دادن است.

زیارت، دیداری است مشتاقانه و عاشقانه در پیشگاه معشوقی که او خود عاشق خداست.

زیارت، احترام و گرامیداشت مزور و بزرگ شمردن بزرگان دین است.

زیارت، جلوه ای از محبت و مودّت بر ولی خدا و ادای اجر رسالت است.[1] زیارت، رشته ای از باورها و اعتقادات مذهبی است که با احساسات پاک و عواطف عالی انسانی همراه می گردد.

زیارت، نه پرستش مردگان بلکه دیدار زندگان حقیقی است با چشم دل؛ قرآن می فرماید:

«وَلا تَحسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلُوا فی سَبیلِ اللَّه امواتاً بَلْ احیاءٌ عند رَبِّهم یرزقون فَرِحینَ بِما اتاهُم اللَّهُ مِن فَضلِهِ»[2]

ای پیامبر! هرگز گمان مبر کسانی که در راه خدا کشته شدند، مردگانند! بلکه آنان زنده اند، و نزد پروردگارشان روزی داده می شوند. آن ها به خاطر نعمت های فراوانی که خداوند از فضل خود به ایشان بخشیده است، خوشحالند.

زیارت، برقرار ساختن ارتباط واقعی با حجت الهی است.

زیارت، بیعت مجدد مأموم است با امام، اعلام وفاداری است با رهبر و ابراز بی زاری از هر باطل و طاغوت است.

زیارت، نشانه ایمان، صداقت و قدرشناسی است و وسیله بالا بردن معارف و اخلاق انسانی می باشد.

زیارت در قرآن

از آنجا قرآن مهمترین تکیه گاه فکری و عملی مسلمانان است به بررسی کوتاه پیرامون زیارت در قرآن می پردازیم

سیره پیامبر این بود که بر جنازه مردگان نماز می خواند. و بر سر مزارشان می ایستاد و برایشان دعا و طلب مغفرت می کرد. قرآن پیامبر صلی الله علیه و آله را از نمازگزاردن و زیارت قبور منافقان نهی نمود و فرمود: وَ لا تُصَلِّ عَلی أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً وَ لا تَقُمْ عَلی قَبْرِهِ إِنَّهُمْ کفَرُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ ماتُوا وَ هُمْ فاسِقُونَ[3]

بر هیچ یک از آنان نماز نخوان و بر کنار قبرش نایست چرا که آنها به خدا و رسولش کافر شده و در حال فسق از دنیا رفته اند. مفهوم آیه جواز زیارت را می رساند.

قرآن ضمن نقل داستان اصحاب کهف می فرماید: گروهی به زیارت قبور آنها آمدند و گفتند ما مسجدی در کنار مدفن آنها می سازیم تا خاطره آنان فراموش نشود و مورد زیارت قرار گیرند.

و قرآن بعد از نقل این داستان از چنین عملی نهی نفرموده است.[4]

پی نوشت ها :
[1] - شورى، 230.
[2] - آل عمران، 169.
[3] - توبه، 84.
[4] - المیزان، ج 3، ص 285.
منبع : اکبری، محمود؛ ره توشه زیارت، ص: 15




نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، چیستی، قرآن،
چهارشنبه 27 آذر 1398 :: نویسنده : عبرات
اگر زائر امام حسین علیه السلام می دانست به واسطه این زیارت که چقدر شادی و سرور بر رسول خدا (ص) و بر امیرالمؤمنین علیه السلام و بر حضرت فاطمه علیهاالسلام و به شهدا از ما اهل بیت وارد می آید و اگر می دانست آنچه از دعای ایشان به واسطه زیارتش، هنگامی که برمی گردد و آنچه را که از ثواب در همین دنیا و در آخرت خواهد داشت و آنچه را که برای او پیش خداوند ذخیره شده است، هر آینه دوست می داشت که آنجا (کربلا) خانه اش می بود. همانا زائر امام حسین علیه السلام از این مسافرت برمی گردد و گام بر چیزی نمی گذارد؛ مگر اینکه برای او دعا می کند و هنگامی که خورشید بر او می تابد، گناهانش را از بین می برد، همانطور که آتش هیزم را از می سوزاند و خورشید چیزی از گناهان او باقی نمی گذارد. پس برمی گردد در حالی که هیچ گناهی بر او نیست و برای او درجاتی رفیع خواهد شد که کسی که در خون خود در راه خدا غوطه ور است بدان نمی رسد.

سوال

آیا می شود امام حسین علیه السلام را دوست داشت، اما مشتاق زیارتش نبود؟

پاسخ

علاقه به امام حسین در کنار علاقه به زیارت امام حسین (ع) ذکر شده است و نمی شود کسی به امام حسین (ع) علاقه مند باشد، اما مشتاق زیارتش نباشد. زیارت و عزاداری برای خاندان عصمت (ع) از جمله مصادیق تعظیم شعائر است. برای هرکدام از معصومین زیارتنامه ای از جانب یک امام معصوم ذکر شده است که نشان از اهمیت جایگاه زیارت دارد. اما در بین روایات، بیشترین تأکید بر زیارت امام حسین (ع) است. امام معصوم نمی تواند در صحبت هایش اغراق کند و تک تک کلماتی که می گوید حجت به حساب می آید. امام باقر (ع) فرمودند: أما لو کان قریبا منّا لاتّخذناه هجرة. اگر قبر آن حضرت نزدیک ما بود به سوی آن هجرت می کردیم.[1]

کم توجهی به زیارت امام حسین (ع) و عتاب شدید اهل بیت (ع)

اهل بیت (ع) کسانی را هم که نسبت به زیارت امام حسین (ع) کم توجه بودند به شدت عتاب می کردند. علی بن میمون صائغ از امام صادق (ع) نقل کرد که آن حضرت فرمود: یا علیّ بلغنی أنّ قوماً من شیعتنا یمرّ بأحدهم السنة و السنتان لا یزورون الحسین. قلت: جعلت فداک انّی أعرف اُناساً کثیرة بهذه الصفة، قال: أما والله لحظّهم أخطأوا و عن ثواب الله زاغوا و عن جوار محمد (ص) تباعدوا. ای علی! به من خبر رسیده که قومی از شیعه ما یک سال و دو سال بر یکی از آنها می گذرد و حسین (ع) را زیارت نمی کنند! عرض کردم: جانم به قربانت! من مردم بسیاری را با این صفت می شناسم. فرمود: آگاه باش به خدا سوگند! به خیر و سعادت نرسیدند و از ثواب خداوند تعالی منحرف و از مجاورت محمد (ص) دور شدند.[2] بین غنی و مستضعف هم فرقی قائل نشدند و در حدیث دیگری فرمودند: حق علی الغنی أن یأتی قبر الحسین (ع) فی السنة مرّتین، و حقٌ علی الفقیر أن یأتیه فی السنة مرّه. بر ثروتمند لازم است که سالی دوبار به زیارت قبر حسین (ع) برود و بر فقیر لازم است که سالی یک بار به زیارت قبر آن حضرت برود.[3]

مشتاق زیارت

خیرخواهی خدا راجع به بنده اش در علاقه به امام حسین (ع) است و علاقه به امام حسین در کنار علاقه به زیارت امام حسین (ع) ذکر شده است و نمی شود کسی به امام حسین (ع) علاقه مند باشد، اما مشتاق زیارتش نباشد. امام صادق (ع) در این باره می فرمایند: قال مَن أرادَ به الخیر قَذَفَ فی قلبهِ حُبُّ الحسینِ علیه اسلام و حُّبُ زیارتهِ وَ مَن أرادَ الله بِهِ السّوءَ قَذَفَ فی قلبهِ بُغضَ الحسینِ علیه السلام و بُغضُ زیارته. هرکس که خداوند خیرش را بخواهد، حب امام حسین علیه السلام و حب زیارتش را در قلب او می اندازد و هر که را خداوند بدیش را بخواهد، بغض نسبت به امام حسین علیه السلام و بغض زیارت آن حضرت را در قلب او می اندازد.[4]


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت امام حسین علیه ‌السلام، کربلا، شوق بهشت،
یکشنبه 17 آذر 1398 :: نویسنده : عبرات
بر حسب دلالت آیات و روایات و ادلّه دیگر ما معتقدیم که انبیای الهی و اوصیای آن ها زنده هستند. آن بزرگواران زایران خویش را می شناسند و به آنها عنایت دارند. اگر کسی بخواهد خداوند متعال را زیارت کند، بایستی پیامبر اکرم صلی اللَّه علیه وآله و ائمّه اطهار علیهم السلام را زیارت نماید که البتّه توجّه به این حضرات و اعراض از ماسوای آن ها، توجّه به خدا و اعراض از ماسوای اوست. حکمت زیارت پیامبر اکرم صلی اللَّه علیه وآله و پیشوایان معصوم علیهم السلام و تحمّل این همه رنج ها، هزینه اموال و صرف وقت ها همه روشن می شود و از طرفی، علّت آن همه تأکیدی که بر زیارت ائمّه اطهار علیهم السلام- به ویژه زیارت سالار شهیدان امام حسین علیه السلام در کربلا و امام رضا علیه السلام در طوس- شده، معلوم می گردد.

چیستی معنای زیارت

واژه «زیارت» از «زَور» گرفته شده است، ابن فارس واژه شناس معروف، در کتاب معجم مقاییس اللغه می نویسد:

الزاء والواو والراء، أصل واحد یدلّ علی المیل و العدول؛[1] این واژه که از حروف «ز»، «و» و «ر» تشکیل شده، نشان دهنده تمایل و عدول است. حالِ زایر نیز از همین مقوله است؛ چرا که وقتی فردی به زیارت فرد دیگری می رود، تمایل به سوی او یافته و از دیگران عدول می کند. زایر یعنی کسی که به یک طرف میل پیدا می کند و از ماسوای آن عدول می نماید. پس واژه «زَور» به معنای میل و عدول است. برای مثال، زایری که به آستان بوسی و زیارت امام رضا علیه السلام شرف یاب می شود، در واقع به حضرتش میل نموده و خود را با تمام وجود در محضر آن حضرت می بیند و از ماسوای آن بزرگوار عدول و اعراض کرده است.

محدّث بزرگوار شیخ طریحی در مجمع البحرین می نویسد: در دعایی آمده است:

اللهمَّ اجعلنی من زوّارک؛[2] خدایا! مرا از زایران خود قرار بده.

این دعا چه معنایی دارد؟ چرا که خدای تعالی جسم نیست تا مکانی خاصّ و جهتی معین داشته باشد.

معنای دعا چنین است: خدایا! مرا آن چنان قرار بده که فقط به تو تمایل و توجّه داشته باشم.

وقتی انسان به خدا تمایل نمود، در واقع از ماسوای حضرت باری تعالی اعراض و عدول کرده است و از کسانی شده که به آن درگاه باشکوه پناه آورده، از او یاری طلبیده و کاری با ماسوای او ندارد.

صاحب مجمع البحرین در ادامه می نویسد: در حدیث آمده است:

من فعل کذا فقد زار اللَّه فی عرشه؛[3] هر که فلان عمل را انجام دهد، خدا را در عرش خودش زیارت کرده است.

یعنی خدا را قصد کرده و به او تمایل نموده و از ماسوای خدا عدول و اعراض کرده است.

به سخن دیگر، اثر این عمل چنین است که خدای تعالی این شخص را به خود اختصاص می دهد، تمایل او را به سوی خودش قرار داده و او را از ماسوای خود منقطع می نماید.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، پیامبر و اهل‌بیتش علیهم‌السلام، امام رضا (ع)،
یکشنبه 10 آذر 1398 :: نویسنده : عبرات
زیارت نوعی تقدیر از نقش هدایت گری و یا خدمت خالصانه انسان های بزرگ است. زیارت قبور، تجدید بیعت با انبیا و اولیا است. مسلمانان با زیارت قبور انبیا و أئمه می گویند ما در همان مسیری که شما بودید قدم برمی داریم و در حقیقت از پویندگان راه شما هستیم. هیچ یک از علما در زیارت قبور اشکالی نکرده و تمامی علمای اسلام چه سنّی و چه شیعه معتقدند که زیارت قبور از مستحبات است. پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) می فرماید: قبرستان بروید قبور را زیارت کنید؛ چرا که این کار یادآور آخرت است. زیارت قبور، ما را متوجه آخرت کرده، از غرورمان می کاهد.

شیعه و اهل سنت از رسول اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت کرده اند که فرمود: «زوروا القبور فإنّها تذکرکم الآخرة»[1] هیچ یک از علما در زیارت قبور اشکالی نکرده و تمامی علمای اسلام چه سنّی و چه شیعه معتقدند که زیارت قبور از مستحبات است. پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) می فرماید: قبرستان بروید قبور را زیارت کنید؛ چرا که این کار یادآور آخرت است. انسان زمانی که وارد می شود درمی یابد چه کسانی با چه جایگاه های عظیمی هم اکنون اسیر خاک هستند!.[2]

برخی آثار سازنده زیارت قبور:

زیارت قبور، آثار سازنده فراوانی دارد که به برخی از آن ها اشاره می شود.

1. زیارت قبور، ما را متوجه آخرت کرده، از غرورمان می کاهد.

2. زیارت قبورِ علما، صلحا، أطبا و خدمت گذاران نوعی تقدیر از مقام آنهاست.

وقتی که به زیارت علما و بزرگان می رویم می خواهیم از آن ها تقدیر کرده و بگوییم که شما را فراموش نکرده ایم. زیارت نوعی تقدیر از نقش هدایت گری و یا خدمت خالصانه انسان های بزرگ است.

3. زیارت قبور، تجدید بیعت با انبیا و اولیا است. مسلمانان با زیارت قبور انبیا و أئمه می گویند ما در همان مسیری که شما بودید قدم برمی داریم و در حقیقت از پویندگان راه شما هستیم. در اعمال حج نیز مستحب است که انسان دست بر روی حجرُ الاسود گذاشته و این دعا را بخواند: «أمانتی أدیتها، ومیثاقی تعاهدته، لتشهد لی بالموافاة، آمنت بالله عزّ وَ جلّ، وکفرت بالجبت والطاغوت، واللات والعزی، وهبل والأصنام، وعبادة الأوثان والشیطان، وکل ندّ یعبد من دون الله. سبحانه عما یقولون علواً کبیراً»[3] گویا دست بر حجر الاسود می گذاریم و با ابراهیم خلیل بیعت می کنیم و می گوییم: ابراهیم عزیز! ما شما را ندیدیم اما این سنگ، اثری از آثار شماست. دست برآن می نهیم چونان که گویا دست به ابراهیم خلیل می دهیم که ما نیز در راه توحید باقی خواهیم ماند و از توحید منحرف نخواهیم شد.

البته فواید دیگری هم برای زیارت هست، اما به همین مقدار اکتفا می کنیم. علاوه بر این روایاتی از پیغمبر اکرم داریم که هر که حج کند اما مرا زیارت نکند به من جفا کرده است: «من حجَّ بیت ربّی و لم یزرنی فقد جفانی»[4] این روایت با چهل سند از پیغمبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم) نقل شده و لذا تمام مسلمانان جهان در این چهارده قرن هر گاه حج می رفتند به مدینه و زیارت پیغمبر نیز می شتافتند. سنّت بر همین جاری بوده و اکنون نیز هست.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت قبور ائمه علیهم‌السلام، اهل سنت، وهابیت،
زیارت اربعین سهم تعیین کننده ای دارد در تهذیب و تزکیه و اصلاح ما که اگر ـ خدای ناکرده ـ کسی آن غرور و خودخواهی خود و مَنیت خود را مهار نکند ممکن است که به این گرفتاری ها و این گناهان بزرگ نابخشودنی مبتلا بشود زیارت اربعین از این جهت خوب است و از طرفی هم خود اربعین گیری از فضایلی است که از بعد از جریان موسای کلیم ظهور پیدا کرده البته قبل از آن را هم نمی توان انکار کرد اینکه در روایات ما دارد «مَن أخلص لله أربعین صباحا» برای آ ن است که امّت اسلامی عالمان دینشان وارثان انبیایند .

اربعین یک زیارت خاص دارد زیارت متعلق کسی است که رسیدن به حضور او شایسته و مغتنم باشد اوّلین زیارتی که برای انسان شایسته است و ثواب دارد همان زیارت خداست مرحوم شیخ صدوق (رضوان الله علیه) در کتاب شریف توحید نقل می کند که امام(علیه السلام) فرمود معنای «قد قامت الصلاة» که نمازگزار در هنگام اقامه می گویند؛ یعنی «حان وقت الزیارة»[1] بنده آماده می شود که به حضور خدای سبحان برسد زیارت خدا همان نماز است وقتی انسان به حضور مَزور رفت و با او دارد سخن می گوید می شود زیارت وقتی از زیارت فارغ شد سلام تودیع دارد این «السلام»هایی که در پایان نماز می آیند علامت تودیع است در عرب رسم است موقع خداحافظی می گویند سلام، اگر کسی وارد محضر مَزور شد حواسش نزد مزور و زیارت است و به بیگانه توجّه ندارد وقتی خارج شد سلام تودیع دارد در نماز هم همین طور است اگر کسی در نماز است با خدای خود سخن می گوید؛ این زیارتِ بالأصل است.

زیارت عام یا زیارت خاص اولیای الهی

کسانی که جانشینان خدایند اولیای الهی اند یعنی انبیا (علیهم السلام) ائمه (علیهم السلام) و سایر اولیای الهی زیارت عام یا زیارت خاص دارند که رسیدن به حضور آنها مغتنم است زیرا فرشتگان با آنهایند اگر خدای سبحان برای اولیا مقامی مشخص کرد یکی از برجسته ترین مقام ها آن است که اولیای الهی با فرشته اند ﴿الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیهِمُ الْمَلاَئِکةُ﴾ این نزول فرشته ها زمان و زمین خاص ندارد اگر کسی به حضور ولیی از اولیای الهی رسید از رهاورد آن فرشته ها هم بهره ای می برند این طور نیست که فرشته ها فقط رحمت را بر آن ولی خدا نازل کنند بلکه بر همراهان آنها هم به برکت آنها نازل کنند لذا انسان مادامی که در حضور امام است یا در حرم امام است در حرم ولیی از اولیای الهی است از برکت خاص برخوردار است ﴿الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیهِمُ الْمَلاَئِکةُ أَلاَّ تَخَافُوا وَلاَ تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کنتُمْ تُوعَدُونَ﴾.[2]



ویژگی زیارت اربعین

زیارت اربعین که یک ویژگی دارد طبق دستورهایی که از بعضی از ائمه به ما رسیده است برای آن است که بعد از چهل روز زائر مخصوصی به پیشگاه سالار شهیدان بار یافت و زیارتی کرد و برای اربعین سالار شهیدان صفوان از وجود مبارک امام صادق(سلام الله علیه) زیارت خاص نقل می کند که فرمود وقتی روز اربعین رسید شما هنگامی که آفتاب برآمد زیارت اربعین را بخوانید بعد نماز زیارت را و سپس خواسته های خود را با خدا در میان بگذارید.[3] بارها به عرضتان رسید که وجود مبارک سالار شهیدان (سلام الله علیه) از همان اول قصد عمره مفرده داشت نه اینکه قصد حجّ تمتّع کرده باشد بعد حج را به عمره تبدیل کرده باشد آنچه در مقتل ها آمده در تاریخ ها آمده ریشه فقهی ندارد آنچه در احادیث فقهی ما ائمه(علیهم السلام) فرمودند این است که وجود مبارک سالار شهیدان از همان اول قصد عمره مفرده کرد[4] می دانست که نباید حج انجام بدهد و می دانست که باید روز تَرویه از مکه خارج بشود چون از همان اول قصد عمره مفرده کرد دیگر جا برای تبدیل نبود روز ترویه یعنی هشتم ذیحجّه خیلی ها عازم عرفات بودند وجود مبارک سالار شهیدان قبل از اینکه این جمعیت متفرّق بشوند یک سخنرانی رسمی کرد. سخنرانی ها مثل آیات قرآن کریم مختلف است بخشی از سخنرانی های ائمه مثل آیات قرآن کریم محلّی و ملّی است بخشی منطقه ای است بخشی بین المللی، آیات قرآن کریم همین سه قسم را در بردارد بخشی با ﴿یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا﴾[5]آمده و با مؤمنین اهل اسلام کار دارد بخشی با ﴿یا أَهْلَ الْکتَابِ﴾ آمده و با موحّدان عالَم اعم از مسلمان و کلیمی و مسیحی کار دارد که ﴿تَعَالَوْا إِلَی کلِمَةٍ سَوَاءٍ بَینَنَا وَبَینَکمْ﴾[6]بخشی هم با مردم کار دارد چه مسلمان چه کلیمی چه مسیحی چه زرتشت چه صابئی چه مشرک چه ملحد (با مردم کار دارد) که فرمود: ﴿قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً﴾[7] یا ﴿لاَ تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْیاءَهُمْ﴾[8]یعنی به هیچ کس دروغ نگویید در خرید و فروش سرِ هیچ کس کلاه نگذارید گران فروشی نکنید، کم فروشی نکنید، بدفروشی نکنید، بدقولی نکنید نسبت به جهانیان خواه مسلمان خواه مشرک خواه ملحد، اگر کسی خواست کاری برای آنها انجام بدهد کم نگذارد. نه از شیء، مفهومی عام تر داریم مخصوصاً که جمع بسته شود، بشود اشیا نه از ناس مفهومی جامع تر داریم فرمود: ﴿لاَ تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْیاءَهُمْ﴾ این بخش بین المللی است چون قرآن آمده برای جهان نه اینکه فقط برای مسلمان ها، می داند که بسیاری اسلام را قبول نمی کنند اما بالأخره مسلمان ها با غیر مسلمان ها باید زندگی بکنند یا نکنند؟ یک زندگی مشترک باید داشته باشند آن زندگی مشترک را هم قرآن پیش بینی کرده است.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت اربعین امام حسین(ع)، امام حسین علیه‌السلام، کربلا، تهذیب اخلاقی،
چهارشنبه 29 آبان 1398 :: نویسنده : عبرات
«فرهنگ نامه زیارت» در پی تبیین و تفسیر واژه ها و اصطلاحات و موضوعاتی است که به نحوی به موضوع زیارت و مزارها و حرم های مطهّر و آداب زیارت مرتبط می شود. موضوع گرچه شامل حج و زیارت خانه خدا هم می شود، امّا هدف اصلی از این سلسله مقالات، پرداختن به موضوعات مرتبط با عتبات و حرم های معصومین (علیهم السلام) است. واژه های این مقاله، برخی نام اماکن است و برخی نام آداب و احکام و القاب مربوط به اماکن زیارتی. در هر یک از عناوین، ضمن تبیین مفهوم لغوی یا اصطلاحی، اگر مستندات حدیثی هم داشته، آورده شده است. نویسنده در شماره های پیشین، شماری از واژگان، اصطلاحات، اماکن و موضوعات مرتبط با زیارت را شرح داده و به ترتیب الفبا تا واژة «منبر» پیش رفته است و تلاش می کند تا در این نوشتار، با تبیین واژگان: ناظم، نایب، ناودان طلا، نایب التولیه، نایب الزیاره، نجف اشرف، نذر، نقاره، نماز زیارت، وادی السّلام، وارث، وداع و وقف، این مهم را به انجام رساند.

میقات

«میقات» از ریشه «وقت» هم به معنای وقتی است که برای انجام عملی خاص تعیین شده است و هم به مکان گفته می شود. [1] «میقات حج» جایی است که حاجیان برای مُحرِم شدن به آن جا می روند و با گفتن «لبّیک اللهمّ لبّیک» برای حج یا عمره احرام می بندند؛ مثل مسجد شجره در مدینه و جُحفه بیرون از مکه که از مواقیت حج است. میقات های دیگر عبارتند از: وادی عقیق، قَرن المنازل، یلَملَم، فخّ.
ناظم

نظم دهنده. در حرم های مطهّر (از جمله در آستان قدس رضوی) به کسی می گویند که مسئول سامان دادن و هماهنگ کردن خدّام برای انجام وظایف خدمت در حرم است. به ناظم، «سرکشیک» هم می گویند.

نایب

کسی که کاری را به جای شخصی دیگر انجام می دهد. به این عمل «نیابت» گفته می شود. اگر کسی نتواند به حج برود، یا از دنیا برود، در حالی که حجّ واجب بر گردن او بوده، به کسی نیابت می دهند که از طرف آن شخص، حج انجام دهد و به چنین حجّی «حج نیابی» گویند. در حج می توان به نیابت از دیگران هم طواف یا عمره مفرده انجام داد. در زیارت های مستحب نیز می توان به نیابت از دیگری زیارت خواند و او را در ثواب خود شریک ساخت (ر. ک: نایب الزّیاره).

ناودان طلا

ناودانی که در بام کعبه مقدس نصب شده و هنگام بارندگی، آب بارانی که از ناودان می ریزد، شفابخش است و مردم به آن تبرّک می جویند. نشستن زیر ناودان کعبه هم ثواب دارد. در حالات امام سجاد و امام صادق (علیهما السلام) نقل شده که هنگام حضور در مسجدالحرام، گاهی زیر ناودان در حجر اسماعیل می نشستند و عبادت کرده، دعا و نماز می خواندند. [2] نقل شده که امام صادق (ع) در حجر اسماعیل، زیر ناودان می نشستند و رو به کعبه دعا می خواندند. [3]

در شفابخشی آب بارانی که از ناودان کعبه می آید، روایاتی وارد شده است. امام صادق (ع) فرموده است: «ماء المیزاب یشفی المریض»؛ [4] آب ناودان، بیمار را شفا می بخشد. نقل شده است که امام صادق (ع) در یکی از سفرهای حج در مکه بود. خبر آوردند که یکی از موالیان به شدّت بیمار گشته و در حال جان دادن است. حضرت فرمود: از آب ناودان به او بدهید. رفتند و هر چه گشتند کسی را نیافتند که داشته باشد. در همان حال ابری در آسمان پیدا شد و رعد و برقی کرد و باران بارید. پولی دادند و ظرفی تهیه کردند و از آب باران ناودان برگرفتند و به آن بیمار در حال مرگ نوشاندند و بیمار شفا یافت. [5]

ناودان کعبه در طول تاریخ، تحوّلات بسیاری داشته و بارها عوض شده است این ناودان امروز طلایی رنگ است و از این جهت به «ناودان طلا» مشهور است. در بازسازی های اخیر کعبه، آب های بام کعبه توسّط لوله ای به زیر زمین و محلّ ریخته شدن آب های دیگر هدایت می شود و آبی که از ناودان می چکد، همان مقدار بارانی است که بر سطح این ناودان می بارد. در نجف اشرف نیز ناودان طلایی در ضلع جنوبی رواق مطهّر قرار دارد که به «میزاب الرّحمه» معروف است و هنگام نزول باران، مردم و زائران آن آب باران را که از ناودان جاری می شود به عنوان تبرّک و شفا جمع می کنند.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، فرهنگ، فرهنگ نامه، امامان معصوم،
دوشنبه 20 آبان 1398 :: نویسنده : عبرات
از آنجا که بعد اصلی انسان، روح اوست، زیارت قبر درگذشتگان، درحقیقت زیارت روح و ارتباط با هویت اصلی آنهاست. اگرچه مردم از راه دور نیز با درگذشتگان نیکوکار و شایسته ارتباط برقرار می کنند، به دلیل توجه روح به بدن خود، معتقدند رفتن کنار بدن انسان صالح، تأثیر بیشتری دارد؛ چرا که روح مرده، فرامادی و بی نیاز از مکان است؛ ولی پس از مرگ نیز به بدن خود توجه دارد. ازاین رو مسلمانان به زیارت اماکن مقدس می روند و تنها به توسل و ارتباط از راه دور بسنده نمی کنند. وجود روایات فراوان درباره زیارت قبور به ویژه زیارت قبر مطهر نبوی (صلی الله علیه و آله) بیانگر این است که سفر زیارتی، امری جایز یا مستحب است. زیارت قبور در سیره عملی پیامبر (صلی الله علیه و آله)، اهل بیت (علیهم السلام)، صحابه، تابعان و علما نیز مشاهده می شود. همین طور فتاوای علمای اهل سنّت درباره توسل به درگذشتگان و شفاعت و فضیلت زیارت، بیانگر جواز یا استحباب سفرهای زیارتی است. این نوشتار پس از بیان دلیل زیارت درگذشتگان و فضیلت زیارت قبر بزرگان دین، شماری از دلایل نقلی در خصوص جواز و استحباب زیارت قبور و سفرهای زیارتی را آورده و نظر برخی علمای اهل سنّت درباره زیارت را نقل کرده است.

مقدمه

اهل معرفت تردیدی ندارند که بُعد اصلی انسان، روح اوست و چون روح، به اذن الله موجودی مجرد و فناناپذیر است، مرگ و متلاشی شدن بدن، تغییری در او ایجاد نمی کند. بنابراین، زیارت قبور، در حقیقت زیارت روح و ارتباط با هویت اصلی صاحب قبر است. از این رو می بینیم مردم از راه دور نیز با اموات صالح و شایسته خود ارتباط برقرار می کنند، ولی معتقدند که اگر کنار بدن انسان صالح بروند، تأثیر بیشتری دارد و این امر به دلیل توجه روح به بدن خود است. البته روح مرده، فرامادی و بی نیاز از مکان است، ولی به بدن خود حتی بعد از مرگ نیز توجه دارد. [1] همین توجه و تعلق روح به پیکر خود، باعث می گردد که اگر شایستگی لازم را داشته و صالح باشد، تأثیر قوی تری بر فردی که به کنار قبرش می آید، از خود بروز دهد. به نظر می رسد که مسلمانان از اصل این موضوع آگاهند و به همین دلیل به سفرهای زیارتی در اماکن مختلف می روند و فقط اکتفا به توسل و ارتباط از راه دور نمی کنند.

در این نوشتار به شماری از ادله نقلی پیرامون جواز و رجحان زیارت قبور و مسافرت های زیارتی اشاره کرده و نظر عده ای از علمای سنی را نقل می کنیم و به برخی از تردیدها درباره زیارت قبور پاسخ خواهیم داد.

فضیلت زیارت قبور

از آن جا که پیرامون زیارت قبور به ویژه قبر مطهر نبوی (صلی الله علیه و آله) روایت هایی وجود دارد، پیداست که سفر زیارتی، امری جایز یا مستحب است؛ چون مقدمه زیارت، پیمایش مسافت است و بدون آن، زیارت محقق نمی شود، پس سفر زیارتی نیز مستحب و حداقل، جایز است.

1- ابن حجر گوید: ابوالشیخ در کتاب الثواب از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نقل کرده است:

«من صلّی علی عند قبری سمعته»؛ [2] هر کس بر من کنار قبرم صلوات بفرستد، می شنوم.

2- عبدالله بن عمر بن خطاب از پیامبر (صلی الله علیه و آله) گزارش می کند:

«من زار قبری وجبت له شفاعتی»؛ [3] هر کس قبرم را زیارت کند، شفاعتم بر او واجب می گردد.

ابن حجر هیتمی درباره این حدیث می نویسد: «الحدیث. . . یشمل الذکر و الانثی من قرب أو بعد فیستدلّ به علی فضیلة شدّ الرحال لذلک و ندب السفر للزیارة اذ للوسائل حکم المقاصد»؛ [4] این حکم شامل مرد و زن و فاصله دور و نزدیک، هر دو می شود و با آن، به فضیلت و استحباب مسافرت برای زیارت استدلال می شود؛ چون وسایل، حکم اهداف و مقاصد را دارند. یعنی اگر زیارت، مستحب است، مسافرت برای این منظور هم مستحب است.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، اهل سنت، فضیلت زیارت، سفر زیارتی، بزرگان دین،
جمعه 10 آبان 1398 :: نویسنده : عبرات
در تحقق زیارت، همین اندازه کافی است که زائر به قصد زیارت و تعظیم زیارت شونده، در زیارتگاه حضور یابد و خواندن زیارتنامه شرط قبولی زیارت نیست. زائر می تواند در آن مکان مقدس نماز یا قرآن بخواند و ثوابش را به روح زیارت شونده اهدا کند. او می تواند برای خودش و سایر مؤمنان دعا کند و در گوشه ای بنشیند و با خدای خویش خلوت کند. در آداب زیارت، مطالبی در کتب ادعیه نوشته شده است که می توانید بدانها مراجعه کنید. در این رابطه به چند نکته مهم اشاره می کنیم:

*آداب زیارت

نکته اول: زیارت یک عبادت است و در قبولی عبادت، قصد قربت و جلب رضای خدای متعال، شرط لازم است. اگر زائر به منظور عرض حاجت و امید به حل مشکلات زندگی به زیارت می رود، باید توجه داشته باشد که به هر حال، کلید حل مشکلات در اختیار خدای سبحان است و از توسل به امام(ع) یا پیامبر(ص)، جز واسطه گری و شفاعت، کاری ساخته نیست و در نهایت، حل همه مشکلات در اختیار خدای قادر متعال است.

نکته دوم: ارزش زیارت زائران، به مقدار شناخت و معرفتی است که نسبت به زیارت شونده دارند و از این جهت، زائران بسیار متفاوت اند. بنابراین، زائر باید در شناخت هرچه بهتر و صحیح تر زیارت شونده اش تلاش کند و این همان است که در احادیث به عنوان «عارفاً بحقه» از آن یاد شده است.

نکته سوم: زیارت، یک سفر معنوی و روحانی است. زائر باید قبل از سفر و در حال سفر، همواره به این نکته توجه داشته باشد که به یک سفر معنوی و عبادی و به دیدار امامی می رود که بر ظاهر و باطن او آگاه است.

*توجه به معانی زیارتنامه ها

زیارتنامه خوانی نوعی گفت وگو با شخص زیارت شونده است. بنابراین، زائر باید بداند با چه کسی صحبت می کند و چه می گوید و از او چه انتظاری دارد و خواسته هایش بر طبق ضوابط اسلامی، صحیح است یا نه؟ اگر زیارتنامه را به زبان عربی می خواند باید در معانی آن نیز دقت و توجه داشته باشد. خواندن یک زیارتنامه کوتاه با حضور قلب و توجه به معانی آن، بر خواندن یک زیاتنامه طولانی و بدون توجه به معانی، ترجیح دارد و آموزنده تر است.

در زیارت امام حسین(ع) می خوانیم:

یا اباعبدالله اشهد انک تشهد مقامی و تسمع کلامی و انک حی عند ربک ترزق فاسأل ربک و ربّی فی قضاء حوائجی.[1]

ای ابا عبدالله! شهادت می دهم که تو جایگاه مرا مشاهده می کنی و کلام مرا می شنوی و نزد پروردگارت زنده هستی و از آن مقام عالی، روزی می گیری. از پروردگارت و پروردگار من در برآورده شدن حاجتم، تقاضا کن.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، زیارتنامه، احکام، زائر،
یکشنبه 5 آبان 1398 :: نویسنده : عبرات
زیارت یعنی تمایل یافتن، از سه رکن «زائر»، «مزور» و «گرایش قلبی» تشکیل می شود که اگر هر یک از این سه رکن نباشد، زیارت مفهوم نخواهد داشت. اهمیت زیارت از آن جاست که عامل ارتباط و وابستگی انسان به اهل بیت و منشأ خیرات و برکات و نزول فیض و اجر و ثواب است. در روایات بر فضیلت زیارت پیامبر اکرم (ص) و امامان معصوم (علیهم السلام) تأکید شده و اهداف و آثار فراوانی برای آن شمرده شده است. همچنین در فرهنگ اسلامی برای اعمال عبادی ازجمله زیارت، آداب و دستورهای ویژه ای وجود دارد که در زیارت نامه های معصومان ذکر شده است. این مقاله پس از بیان مفهوم زیارت، اهمیت آن و برکات و فضیلت زیارت پیامبر اکرم (ص) و امامان معصوم، اهداف زیارت و آداب آن را شرح داده و در پایان، به زائران مکان های اسلامی چند تذکر داده است.

زیارت در لغت به معنای تمایل پیدا کردن است و واژه « تزاور» که در سورۀ کهف به آن اشاره شده، به همین معناست؛

(و تری الشمس اذا طلعت تزاور عن کهفهم ذات الیمین) ١

١). کهف، آیۀ ١٧.

خورشید را می دید که به هنگام طلوع، به طرف راست [غار] آنها متمایل شود.

زیارت در اصطلاح دینی نیز به همین معنا آمده که انسان زائر به طرف مزور، تمایل پیدا می کند؛ اما تمایلی که با انس روحی و تعظیم و تکریم قلبی همراه خواهد بود.


ارکان زیارت

زیارت از سه رکن زیر تشکیل می شود:

١.١. زائر، یعنی شخصی که میل و گرایش به فردی دارد.

٢.٢. مزور، یعنی شخصی که میل و گرایش به سوی اوست و انسان به محضر او شرفیاب می شود.

٣.٣. گرایش قلبی که با انس گرفتن با مزور و تکریم او، همراه است و اگر هر یک از این سه رکن نباشد، زیارت، مفهومی نخواهد داشت.

اهمیت زیارت

زیارت، عامل ارتباط و وابستگی انسان به اهل بیت (علیهم السلام) است و منشا خیرات و برکات و نزول فیض و اجر و ثواب است.


ادامه مطلب...

نوع مطلب : مناسبتها
برچسب ها : زیارت، زائر، پیامبر اکرم (ص)، امامان معصوم، مکان های اسلامی،


( کل صفحات : 26 )    1   2   3   4   5   6   7   ...   
هوای دل



تا آفتاب از حرکات تو می وزد از سمت سیب ، عطر صفات تو می وزد . دل می دهیم ، پنجره را باز می کنیم باران گرفته ، یا کلمات تو می وزد ؟ دل می شویم ، محض تپیدن به پای تو در خاک کوچه ای که حیات تو می وزد اینکه چقدر بوی شهادت ، چقدر صبح اینکه چقدر از نفحات تو می وزد ! امشب بهار می دمد از خون روشنت فردا بهشت از برکات تو می وزد . من ایستاده ام به تماشای زیستن جایی که موج موج فرات تو می وزد و با هر اذان به یاد همان ظهر چاک چاک گیسوی خون چکان صلات تو می وزد . کشتی شکستگان تو را بیم موج نیست ،آنجا که بادبان نجات تو می وزد
امکانات


آمار
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید ماه قبل :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات